هنر جنگ - بسام عسلی - الصفحة ٧٩
٣. در نگاههايت ميان مردم مساوات برقرار نما.
٤. بايد حقوق را به مساوات تقسيم كنى مگر در جايى كه برترى كسى براى تو آشكار باشد. «١» آنگاه حقيقت، آشكار مىشود و چهره جامعه جديد ظاهر مىگردد و روابط به هم پيوسته آن، هويدا مىشود. اينجاست كه عمر نامهاى حاوى سفارشهاى خود به ابوموسى مىفرستد، توصيههايى كه در برگيرنده عدالت در جامعه نوين است «٢» و از آن پس اين نامه مرجع و قانون براى عدالت در داورى قرار مىگيرد.
هنگامى كه سپاهيان اسلام سرزمينهاى عراق و شام را گشودند، بسيارى از مالكان زمينها و كشاورزان گريختند و مسلمانان بر آن زمينها دست يافتند. در اينجا اين مشكل پيش آمد كه چه كسى مالك زمين شود و چه كسى در آن كشت كند؟
مسلمانان همه مىخواستند كه مالك سرزمينهاى فتح شده بشوند. در اين باره با عمر مشورت شد، پاسخ وى اين بود:
... جزيه را به قدر توانشان از آنان بگير و ميان مسلمانان تقسيم كن و خودشان (مالكان و كشاورزان) زمينها را كشت كنند، چون به زمينهاى خود داناتر و در كشت آن توانمندترند و جز اين راهى بر آنان ندارى.» و در نامهاى ديگر:
از اهالى آنجا التزام بگير كه جزيه را به مسلمانان بپردازند و خود كشتكاران زمينها باشند. «٤»