هنر جنگ - بسام عسلی - الصفحة ٧٨
آن مىباشند، تا آنجا كه آنان پايدار ماندند شما نيز پايدار باشيد و در راه پيروزى بر دشمنان بر اهل صلح، ستم روا مداريد «١» آرى محنت يكسان است؛ مسلمانان بايد به عهد خود وفا كنند و مردم كشورهاى فتح شده بايد نسبت به قراردادهاى منعقد شده صبر كنند و پايبند باشند. در راه پيروزى بر دشمنان بر اهل صلح ستم روا مداريد.
عمر وظايف استانداران و فرمانداران مسلمان را در سرزمينهايى كه به وسيله مسلمانان فتح شده است چنين تبيين مىكند، آنجا كه به اهل بصره در مورد استاندارى ابوموسى اشعرى نامه مىنويسد:
... من ابوموسى اشعرى را به عنوان فرمانروا بسوى شما فرستادم تا حق ضعيفان را از زورمندان بستاند، با كمك شما با دشمنانتان پيكار كند، پرداختهاى شما را بپردازد و حقوق شما را (از بيتالمال) رسيدگى كرده و بين شما تقسيم كند و راههاى شما را برايتان امن و هموار سازد. «٢» آنگاه عمر به معاوية بن ابىسفيان وقتى كه برادرش يزيد زمامدار شام و او قاضى اهل شام بود اين نامه را مىنگارد:
هرگاه دو متخاصم نزد تو آمدند بايد از ايشان گواهانى عادل يا سوگندى قاطع درخواست كنى.
١. ضعيف را چنان به خود نزديك كن تا دلش قوى و زبانش باز شود.
٢. از شخص غريب دلجويى به عمل آور چون در غير اين صورت حق خود را ترك مىكند و به خانهاش باز مىگردد و در اين صورت آن كس حق او را ضايع كرده كه او را مورد دلجويى قرار نداده است.