هنر جنگ - بسام عسلی - الصفحة ٦٦
بگمار كه بردبار، قاطع، عفيف، برنده، باشهامت، باحذر و نيرومند باشد ... تا سربازانت را به تو رسانده، و واماندگان را به پيش برد.» «١» د. نيروى جناحها:
از جمله عناصرى كه تأمين امنيت نيروهاى اصلى سپاه را به عهده دارند، جناحها مىباشند. وظايف آنها مشابه وظايف مقدمه و مؤخره است و از نيروهاى سبكى است كه پيوسته آماده رويارويى با حوادث غيرمترقبه است.
جناحها در صورتى در مواضع خود باقى مىمانند كه نيروى كمى از دشمن وارد جنگ شود و مقدمه به تنهايى قادر به دفع آن باشد، اما اگر مقدمه و مؤخره با نيروهاى بزرگى از دشمن درگير شده و معلوم شود كه اين نيروها سپاه اصلى دشمن و نه نيروهاى پيشتاز آن است، در آن صورت جناحها به پشتيبانى از مقدمه و مؤخره خواهند پرداخت و قلب سپاه وارد جنگ خواهد شد و جناحها عمليات محاصره دشمن را به عهده خواهند داشت تا بتوانند دشمن را زمينگير كرده و نابود كنند.
در نتيجه اقدامات شديد امنيتى كه در سپاه برقرار است، غافلگير كردن نيروهاى مسلمان بسيار دشوار مىشود و آنان زمان كافى براى آن دارند كه با روحيات عالى وارد جنگ شوند و خود را به خوبى سازماندهى كنند و آماده كارزار گردند.
مروان بن محمد اين صحنه را اينگونه توصيف مىكند:
اگر اين دستورها را به كار بندى: «در اين صورت تو آماده جنگ هستى، در بدگمانى دورانديش، پيوسته هوشيار و از غافلگيرشدن به وسيله دشمن در امان خواهى بود، مانند اينكه در همه راهپيمائيهايت و فرود آمدنهايت با دشمن رويارو بودهاى و آن را با چشمان خود مىديدهاى. آماده حملههايشان و منتظر يورشهايشان بودهاى، قوىترين نيرنگهايت را آماده و سختترين ضربههايت را حاضر داشتهاى.