هنر جنگ

هنر جنگ - بسام عسلی - الصفحة ٣٩

اينكه مسلمانان در كمال صبر و پايدارى تا سرحد مرگ مى‌جنگيدند و هجوم دسته‌جمعى، به جنگ تا سرحد مرگ نزديكتر است. «١» عمليات جنگى در روش جنگ و گريز يا هجوم برق‌آسا و بازگشت سريع، به سه مرحله زير خلاصه مى‌شد:
١. كسب اطلاعات.
٢. ضدحمله‌ها.
٣. تعقيب دشمن و تحصيل پيروزى.
پس از تنظيم سپاه به صورت گردان‌ها، آرايش جنگى به صورت زير انجام مى‌گرفت:
الف. طليعه يا مقدمه: اين قسمت، از سواركارانى تشكيل مى‌شد كه تا مسافت چشم‌رس پيشاپيش قلب ارتش، عمل مى‌كردند.
ب. قسمت عمده سپاه: متشكل از قلب و دو جناح يا بيشتر بوده و جناح‌ها حداكثر تا مسافت ديد چشم از قلب سپاه فاصله داشتند. پرچمداران در صف‌هاى مقدم سپاه قرار داشتند. اينان از زورمندترين، رزم‌آورترين و شجاع‌ترين رزمندگان بودند.
حضرت على بن ابى‌طالب عليه السلام پيش از جنگ صفين به رزمندگان خود اين چنين توصيه كرد:
پرچم‌هاى خود را برافراشته نگهداريد و آنها را جز به دست شجاعانتان مسپاريد.» آن حضرت همچنين فرمود: