هنر جنگ - بسام عسلی - الصفحة ١٩
٥. بسيج و گردآورى نيرو ١. پيامبر صلى الله عليه و آله در همه جنگها و غزوههاى خود در زمينه فرماندهى، پيرو اصل «جنگ مردمى» بود، او همه نيروها و امكانات را براى جنگ بسيج مىكرد.
ابوبكر آنگاه كه به خلافت رسيد و جنگهاى ارتداد آغاز شد، به فراخوانى همه نيروهايى كه برايش ممكن بود، همت گماشت. حاصل اين جنگها آن بود كه عدهاى اسلام اختيار كردند و آنها كه بر ارتداد خود باقى ماندند، كشته شدند.
ابوبكر در اين جنگها بيشتر به مهاجرين و انصار تكيه مىكرد. سپس نبردهاى پيروزمندانه در دو جبهه شمالى و شرقى آغاز شد. ابوبكر نامهاى به يمن و ديگر مناطق اسلامى فرستاد كه به همه آنان براى شركت در جنگ، فرمان بسيج مىداد. در اين نامه آمده است:
ما مسلمانان را براى جهاد با روميان در شام بسيج كرديم و آنان بسوى جنگ شتافتند اى بندگان خدا! بشتابيد بسوى آنچه آنان شتافتند چون فرا راه شما يكى از دو نيكويى قرار دارد يا شهادت و يا پيروزى. «١» بدينگونه، فراخوانى «از همه مردم» بود و همه آنها كه توانايى حمل سلاح را داشتند يا مىتوانستند در هزينههاى جنگ سهيم شوند كه زن و مرد، خرد و كلان را شامل مىشد. اما بسيج نيروها داوطلبانه بود، نه الزامى.
٢. جنگهاى جبهه شرقى بالا گرفت و دو فرمانده اين جبهه، يعنى «خالد بن وليد» و «مثنّى بن حارثه شيبانى» ديدند كه نيروى انسانى تح هنر جنگ ٣٠ ١١. كنارهگيرى از ميدان جنگ ص : ٣٠ ت امرشان قادر به پاسخگويى نيازمنديهاى جنگ نيستند؛ از اين رو طى نامهاى به ابوبكر از وى تقاضاى كمك كردند كه خليفه چنين پاسخ داد:
كسانى را فرا بخوانيد كه با مرتدان جنگيده و پس از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله، بر