- امكان غيبت حجت‌هاى الهى: حجت‌هاى الهى گاه آشكارا بر مردم ظاهر شده و به صورت عادى در جامعه حضور مى‌يابند و گاه به دلايلى از ديدگاه مردم پنهان شده و نهان زيستى (غيبت) را برمى‌گزينند.

اين موضوع گاه به صورت مصداقى و بيان موارد غيبت حجت‌هاى الهى در تاريخ و گاه به صورت كلى و بيان اصلى امكان غيبت آنان، در روايات آمده است.

يكى از مواردى كه در آن به اصل اين موضوع اشاره شده، روايت زير است كه در آن به نقل از امام على (ع) چنين آمده است:

بلى، زمين تهى نمانده از كسى كه حجت بر پاى خداست، پايدار و شناخته است و يا ترسان و پنهان از ديده‌هاست، تا حجت خدا باطل نشود و نشانه‌هايش از ميان نرود ...[٢].

پى‌نوشت‌ها:

[١]. كتاب الهداية، ص ٣٧: «و يحب أن يعتقد أن حبهم ايمان و بعضهم كفر»

(٢). كتاب الغيبة (نعمانى)، باب‌ها، ص ٨٣، ح ١٢.

(٣). كمال‌الدين و تمام النعمه، ج ١، باب ٢٤، ص ٢٦١، ح ٨.

[٤]. همان، ص ٢٦١ و ٢٦٢.

[٥]. من لا يحضره الفقيه، ج ٢، ص ٣٧٥.

[٦]. الهداية، ص ٣٧ و ٣٨: «و لا يحب أن يفقد ... أن أمرهم أمرالله و فهيم فى الله و طاعتهم طاعة الله و معصيتهم معصية الله و وليهم ولى اللّه و عدوّهم وعددّ الله».

[٧]. سوره نساء (٤) آيه ٥٩.

[٨]. كتاب الغيبه (نعمانى)، ص ٦٨- ٧٢، ح ٨.

(٩). كمال‌الدين و تمام النعمة، ج ٢، باب ٣٧، ص ٣٧٩- ٣٨٠، ح ١.

[١٠]. ر. ك: همان، ج ١، ص ٢٥١، ح ١، ص ٢٦٠، ح ٥، ص ٢٦٢، ح ٨، ص ٧٩، ح ٢٥؛ الكافى، ج ١، ص ٢٠٦، ح ٥، ص ٢٠٨، ح ٤، كتاب الغيبه (نعمانى) ٢٣٧، ح ٢٦؛ من لا يحضره الفقيه، ج ٢، ص ٣٧٥.

[١١]. كتاب الهداية، ص ٣٨: «و يحب أن يعتد أنّ الارض لا تخلو من حجّة الله على خلقه ظاهر مشهور أو خائف مغمور».

[١٢]. ر. ك: ا لمصباح المنير، ص ١٢١؛ لسان العرب، ج ٣، ص ٥٣؛ اقرب الموارد فى فصح العربيه و الشوارد، ج ١، ص ١٦٤، جر، خليل، فرهنگ لاروس، ترجمه سيد حميد طبيبيان، ج ١، ص ٨٠٨، فرهنگ عميد، ج ١، ص ٧٧٩.

[١٣]. مفردات ألفاظ القرآنى فى غريب القرآنى، ص ١٠٧.

[١٤]. سوره نساء (٤)، آيه ١٦٥.

[١٥]. قمى، شيخ عباس، مفاتيح الجنان.

[١٦]. الكافى، ج ١، كتاب الحجة، ص ١٧٩- ١٧٨، ح ٨.

[١٧]. همان، ج ٩.

[١٨]. همان، ص ١٧٧، ح ٢.

[١٩]. قرب الاسناد، ص ٣٥١.

[٢٠]. همان، ص ١٧٩، ح ١٠.

(٢١). نهج‌البلاغه، كلمات قصار ١٤٧، ترجمه سيد جعفر شهيدى، ص ٣٨٨.

\*\*\*

حقوق مؤمنان از ديدگاه خاتم پيامبران (ص)

ابراهيم شفيعى سروستانى‌

نشر موعود- ١٣٨٥

جامعه ما بايد روز به روز خود را به آنچه كه پيامبران براى آن كمر همت بست آن تلاش و مجاهدت را مبذول كرد، نزديك كند. اهداف پيامبر اسلام (ص) را در يك جمله نمى‌توان گنجاند ليكن مى‌توان سرفصل‌هايى از آن را سرمشق شمار خود در طول يك سال، يك دهه و يك عمر قرار داد.

«حقوق مؤمنان» در آموزه‌هاى پيامبر اعظم (ص) جايگاه و نقش ويژه‌اى داشته آن حضرت با دقّت و ظرافت تمام همه مصاديق و موارد اين حقوق را مورد توجّه قرار داده است؛ تا آنجا كه به جرئت مى‌توان گفت همه آنچه را كه مؤمنان در روابط خود با ديگران بايد رعايت كنند، به عنوان حقّى از حقوق مؤمنان در آموزه‌هاى نبوى مورد توجّه قرار گرفته است.

محور اصلى مباحث اين كتاب، روايتى از آن حضرت (ص) است در كتاب «وسائل الشيعه» كه در آن بررسى حق از مهم‌ترين و اساسى ترين حقوقى كه هر مسلمان بر ديگر هم‌كيشان خود دارد، اشاره شده است.

باشد تا با شناخت اين حقوق، متوجه حقوق تعهد است و مسئوليت‌هاى سنگينى گرديم كه هر يك از ما در مقابل افراد جامعه خود داريم و بتوانيم ب ايفاى اين تعهدات، گامى در راه دست‌يابى به تقوا و مراتب كمال انسانى برداريم.