دليل اين امر، روايات متعددى است كه از جمله «فيض كاشانى» (ره) بعضى از آنها را در مقدمات تفسير صافى آورده است، مانند اين روايات كه امام صادق (ع) فرمودند:

همانا خداوند متعال ولايت ما- اهل‌بيت- را قطب (محور) قرآن قرار داد.[١]

يعنى قرآن، بر محور ولايت ما دور مى‌زند.

دليل سوم: اينكه عترت (ص) كلام الله ناطق و كتاب مبين؛ و قرآن، كلام صامت و بى‌سخن او است. و ديگر آنكه قرآن عبارت از، الفاظ، خطوط و نقوشى نگاشته شده است كه علم آن نزد عترت وجود دارد. پس حقيقت قرآن و علوم آن، به طور اعلى، اشرف، كامل‌تر و تمام‌تر در حقيقت نورانى امام معصوم (ع) موجود است. بنابراين امام، برتر از قرآن بوده،- همچون برترى معانى از الفاظ- بلكه قرآن، جزء و قسمتى از فضايل و مناقب امام و حاكى از بخشى از شئون و مراتبى است كه خداوند متعال در ايشان قرار داده است.

دليل چهارم: آنكه قرآن، كلام مخلوق- يعنى رسول‌اكرم (ص)- از جانب خداوند بوده، ولى نور نبى اكرم و حضرات عترت (ع) بلاواسطه توسط خالق متعال آفريده شده و بنابر روايات متعدد اثبات شده كه عترت، در تمام فضايل با رسول‌اكرم (ص) يكسان‌اند، مگر در نبوت و علت ايجاد ساير موجودات- از جمله قرآن-

جز حقايق انوار مقدس اين حضرات (ع) چيز ديگر نيست.

دليل پنجم: آنكه قرآن موجود و در دسترس ما، تنها سايه، آينه و نشانى از قرآن موجود در عالم مثال و انوار است و مى‌دانيم كه آن عوالم، تماماً مخلوق و آفريده از اشباح انوار پيامبر و عترت (ع) است، زيرا ايشان نورالانوارى هستند كه ساير نورها از نور ايشان روشن شده و لذا علت مادى و صورى براى آنها و همچنين براى قرآن هستند، بنابراين افضل از قرآن‌اند.

دليل ششم: آنكه علوم عترت پيامبر (ص) به فرموده خودشان، بر كتاب تكوينى و تشريعى و قرآن حقيقى- موجود در ديگر عوامل- احاطه دارد. چنان‌كه فرموده‌اند:

از جمله علومى كه نزد ماست، تفسير قرآن و احكام آن است.[٢]

بنابراين علوم قرآن، تنها بخشى از علوم ايشان است، و اين ملاك برترى ايشان از قرآن است.

دليل هفتم: اينكه عترت (ع) در نزديك‌ترين درجات ممكن نسبت به خداوند متعال قرار دارند، زيرا همراه با رسول خدا (ص) در مقام و مرتبه‌ «قابَقَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى‌؛ مانند دو لبه كمان نزديك شد يا مقرب‌تر» هستند و قرآن در همه منازلى كه داراست، ذيل اين مقام قرار دارد. عترت (ع) بر مقام قرآن احاطه دارند و از آن برتراند.

دليل هشتم: اينكه امام به منزله قلب عالم امكان است و خداوند متعال امامان (ع) را موجب قوام ممكنات قرار داده، و اگر ايشان نباشند، زمين اهل خود را فرو مى‌برد و از مجموع احاديثى كه در اين باب از معصومين (ع) رسيده استنباط مى‌شود كه موجب بقاى ممكنات- از جمله قرآن- ايشان هستند و بقاى همه چيز، از جمله قرآن، به وجود ايشان است پس بى‌ترديد، ايشان برتر از قرآن‌اند.

دليل نهم: اينكه قرآن از آيات و بينات الهى است و ترديدى نيست كه عترت (ع) بزرگ‌ترين آيات و بينات هستند. چنان‌كه اميرمؤمنان (ع) فرمودند:

كدام آيه‌اى از آيات خداوند، از من بزرگ‌تر است.

اين ويژگى نيز دلالت بر برترى ايشان بر قرآن كريم دارد. ايشان به منزله غيب، روح، باطن و حقيقت قرآن هستند. هر كه خدا را شناخته و مى‌شناسد، از راه معرفت، شناخت و توجه كردن به سوى ايشان شناخته است.

پى‌نوشت‌ها:

برگرفته از: ولايت كليه، صص ١٢٤- ١٣٢؛ همراه با تلخيص و بازنويسى.

[١]. علامه مجلسى، بحارالانوار، ج ٢٧، ص ٢٤٥، ح ٥

[٢]. سوره عنكبوت (٢٩)، آيه ٤٥.

[٣]. سوره آل‌عمران (٣) آيه ٤٢.

[٤]. همسر حضرت فاطمه (س) اميرالمؤمنين (ع) است كه خود برتر از تمام فرشتگان برتر الهى و بنا بر روايات متعدد، معلم جبرئيل و سبب خلقت آنها بوده‌اند. به علاوه فرزندان حضرت فاطمه (س) نور اخيار- يعنى انبياء و اوصيايشان- و برتر از ايشان هستند و حضرت عيسى (ع) سرانجام پشت سر آخرين ايشان (حضرت صاحب‌الزمان (ع)) به نماز خواهد ايستاد.

[٥]. مجلسى، همان، ج ١، ص ٩٧، ح ٨؛ عوالى اللئالى، ج ٤، ص ٩٩.

[٦]. فيض كاشانى، تفسير صافى، ج ١، ص ٢١، مقدمه دوم.

[٧]. بصائر الدرجات، ص ٢١٤، جزء ٤، باب ٧، ح ١.