ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٩ - محل ظهور سوشيانس ها در اوستا و متون پهلوى
معادشناختى دين زرتشت، از سوى او طرح و بيان شده است.
موعودان آيين مزديسنا سه نفر هستند. اين سه نفر پسران زرتشت هستند كه هزاران سال پس از وى به دنيا خواهند آمد. سه نفر كه در زمانهاى متفاوت ظهور كرده و مردم «بهدين» را از يوغ ستم ظالمان نجات مىدهند. در زمان هركدام از اين سه نفر مردم در نهايت رنج و ستم زندگى مىكنند. و به اميد ظهور موعودان خويش، اين زندگى را تحمل مىنمايند.
اين موعودان سه گانه «سوشيانس» ناميده مىشوند. كلمه سوشيانس يا به قول پهلوى «سوشيوس»، از ريشه «سو» كه به معنى سود ومنفعت است حاصل شده، و كلمه سود فارسى هم از همين بنيان ساخته شده است. در فروردين يشت (١١) فقره ١٢٩ آمده است:
او را بدين جهت سوشيانت خوانند كه به تمام اهل زمين سود و منفعت مىرساند.
در تفسير پهلوى سوشيانت را به صورت «ى سو تومندى پروژ كو» ترجمه مىكنند كه به معنى رهاننده و نجات دهنده است.
البته سوشيانس موارد اطلاق متعددى در دين زرتشتى دارد. «جان مولتون» دانشمند انگليسى دراينباره مىگويد: «در گاتها منظور از سوشيانس خود زرتشت و حاميان وى و كسانى كه مزديسنا را يارى خواهند كرد، است».
همانطور كه ذكر شد اين سه موعود از پشت زرتشت هستند و در فقرات ١٢٨ و ١٢٩ فروردين يشت مكرراً نام مادران آنها هم ذكر شده و به آنان درود فراوان فرستاده شده است كه بعداً در فرصت مناسب بدان خواهيم پرداخت.
در هر جايى در اوستا كه سوشيانس مفرد آمده، منظور همان موعود سومين است. وباز هم تكرار مىكنيم كه به هر سه، پسر زرتشت سوشيانس گفته مىشود ولى به صورت مفرد به سومين پسر وى اطلاق مىشود.
اين عقيده به عقايد اديان ديگر از جمله اديان سامى وارد گشته است. كما اينكه مسيح آخرين آفريده «يهوه» خداى يهوديان است دقيقا همانطورى كه سوشيانس آخرين آفريده «اهورامزدا» خداى زرتشتيان است.
در جايى ديگر زرتشت خود را سوشيانس مىنامد، ولى همو در يسن ٣٤، ٤٦ و ٤٨ از روانهاى سوشيانتهاى بزرگ ياد مىكند كه گفتارشان پر از حكمت است، كه در اينجا او از ياران و حاميان و مبلغان دين خود ياد مىكند.
شايد در عمل موارد اطلاق سوشيانس اهميت بسيار زيادى نداشته باشد، ليكن آنچه مهم است و به تفصيل در پيشگفتار در مورد آن شرح داده شد همان ايجاد مفهوم موعود و روشن نگاه داشتن نور اميد در دل مؤمنان است كه به حق يكى از ابداعات بديع زرتشت به طورى كه در اديان پس از خود تأثير ژرفى گذارده است. و شايد همين مقام ومنزلت رفيع باعث شده هر از چندگاهى به تعداد موارد اطلاق سوشيانس افزوده گردد.
امروزه زرتشتيان معتقدند؛ سوشيانس آنان با «كرشناى» برهمنان و «بوداى پنجم» بودائيان و «مسيح» يهودىها و «بارقليط» مسيحىها و «مهدى» مسلمانان يكسان است.
طول جهان: طول جهان نزد بهدينان ١٢٠٠٠ سال بوده كه به چهار قسمت سه هزار ساله تقسيم مىگردد. البته اين ١٢٠٠٠ سال نه به معناى واقعى بلكه به طور استعارى مطرح مىگردد. طى روايتى كه از برهمنان به ما رسيده ١٢٠٠٠ سال به منزله يك روز است.
خصوصيات هركدام از اين سه هزاره عبارتند از:
١. در ٣٠٠٠ سال اول اهورامزدا عالم مينوى را بيافريند؛
٢. پس از انقضاى اين مدت از روى صور عالم روحانى عالم جسمانى خلقت يافت و امور جهانى فارغ از گزند و آسيب مىگذشت؛
٣. در عهد سوم اهريمن طغيان نمود و به تباه كردن مخلوقات ايزدى پرداخت و رنج و سختى پديد آورد. اين دوره در زير چنگال اهريمن اداره مىشود؛
٤. در عهد چهارم زرتشت سپنتمان برانگيخته مىشود.
در هزاره سوم است كه سوشيانسها برانگيخته مىشوند.
جهان كنونى و واقعى كه در آن زندگى مىكنيم (با توجه به آموزههاى زرتشت) ٣٠٠٠ سال خواهد بود كه در ابتداى هر هزاره يكى از پسران زرتشت ظهور مىكنند.
در ابتداى هزاره يازدهم و در ابتداى هزاره دوازده دو پسر زرتشت ظهور مىكنند ودر پايان هزاره دوازدهم پسر سومى، يعنى سوشيانس پديد آمده و قيامت معنوى پديدار مىگردد.
محل ظهور سوشيانسها در اوستا و متون پهلوى