«لامنس» پيشنهاد مضحك ديگرى نيز دارد كه مى‌گويد: چه خوب است اروپاييان به پاس خدمات معاويه و تقدير از او، مجسمه‌اش را در برخى از ميادين مهم اروپا نصب كنند، زيرا همو بود كه مانع پيشرفت اسلام در اروپا و باعث جلوگيرى از سقوط و فروپاشى مسيحيت گرديد (!).

بحث راجع به تعصّب و غرض‌ورزى خاورشناسان در اين مختصر نمى‌گنجد و آنچه نگاشتيم، قطره‌اى است از دريا، اما به هر تقدير ما بر اين باوريم كه نبايد به تمجيدها و تحسين‌ها و بدگويى‌ها و تهمت‌ها و افترائات، دل خوش داريم يا از اشاعه تهمت‌ها و اكاذيب غربى‌ها عليه اسلام و قرآن و پيامبر نگران وغمين باشيم. اگر بصيرت و آگاهى داشته باشيم و حقايق را از مجراى صحيح آن يعنى متن آسمانى قرآن و متون دست اول گزارش‌هاى دينى به دست آوريم، هيچ دغدغه‌اى ما را تهديد نخواهد كرد، زيرا اباطيل منتشره از سوى خاورشناسان مغرض، خباثتى است كه از طينت پست آن‌ها سرچشمه مى‌گيرد. امروزه چهره درخشان پيامبراسلام (ص)، در پرتو توجهات عميق پژوهشگران، چون ماه مى‌درخشد و اسلام راستين منهاى خرافات و وابستگى‌هاى دروغين، هر روز تبلور فزاينده‌اى مى‌يابد.

پروفسور آربرى در تحليل گزارش‌هاى پژوهشى مترجمان، نقّادانه به بحث مى‌نشيند و تبلور صحيح از سقيم را در آيينه جان و روح پژوهندگان باز مى‌تاباند، و احتمالًا بر اساس همين رويكرد است كه «آلفرد گيوم»- انديشمند فرهيخته- در تقريظى كه بر پشت جلد قرآن ترجمه «آرتور جان آربرى» درج شده، شگفتى آشكار خود را از ناشناس ماندن قرآن مجيد اين گونه ابراز كرده است:

هيچ كتابى در تاريخ جهان به استثناى احتمالًا كتاب مقدس (تورات و انجيل)، به اندازه قرآن در تمدن بشرى تأثير شگرف نبخشيده و در عين حال هيچ كتابى با امتيازات مشابه در مغرب زمين، ناشناخته‌تر از قرآن نبوده و نيست كه قسمت اعظم آن بر مى‌گردد به مشكلات انتقال [صحيح و روشنگر] و ترجمه آن كه در مقدمه [قرآن پروفسور آربرى‌] مورد بحث و مداقه قرار گرفته است. از زمان اولين چاپ ترجمه قرآن پروفسور آربرى در ١٩٥٥، اين اثر به عنوان بهترين ترجمه موجود شناخته شده كه [آربرى‌] در آن ترجمه؛ فصاحت و بلاغت و هنر بديع يك متن نوين عربى را به طور دقيق منتقل ساخته و با مفهومى واضح به زبان انگليسى شفاف ترجمه نموده است.

آلفرد گيوم در پايان تفريظ خود مى‌نويسد:

ترجمه‌هاى زيادى از قرآن وجود دارد، اما ترجمه آرتور جان آربرى بهترين آن‌هاست.

تلاش غريبان و كوتاهى مسلمانان‌

حدوداً سى سال قبل كه «مولوى عبدالحميد»- مدير مجلّه اسلامى «اسلاميك رى ويو» در انگلستان- به ايران آمده بود، در مسجد هدايت خطابه‌اى ايراد كرد و ضمن آن خطابه از تيرهاى زهرآگين خاورشناسان كه با آن اسلام و پيامبر خدا را نشانه گرفته‌اند، شكايت‌هايى بر زبان راند و گفت:

روى همين سوابق مملو از جعل، افترا و تهمت كه بر ضدّ اسلام نشر داده‌اند، ما تاكنون نتوانسته‌ايم سيماى محمد (ص) را در حدّ قيافه «كنفوسيوس» يا «گاندى» در انگلستان نشان دهيم ....

به هر تقدير، به شرحى كه گذشت، محققان بى‌نظر و بى‌طرفى در اين اواخر، موضع معتدل و بى‌طرفانه و با رويكرد دوستى به خود گرفته‌اند، ليك با اين حال محيط عمومى غرب هنوز نسبتاً آلوده به جهالت و تعصّب است و بدين لحاظ آموزه‌هاى حقيقى اسلام هنوز براى غربى‌ها مجهول و اطلاعات آن‌ها در خصوص گذشته و حال اسلام مغلوط است و مغفول. وضع عمومى روى هم رفته به هر چيزى شباهت دارد جز به محبت و حقيقت‌گويى و حقيقت‌جويى.[١]

پى‌نوشتها

[٥]. اسلام و غرب، ص ٢٧.