ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٥ - شرايط نزول بركات خداوند در سايه ايمان و تقوا
«ذلِكَبِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ؛[١]
اين كيفر، نمايانگر آن است كه خداوند نعماتى را كه به قومى عنايت فرموده، تغيير نمىدهد؛ مگر آنكه آن قوم خودشان را تغيير دهند ...»
نكته قابل توجّه اين است كه قرآن براى جوامع انسانى، راه ديگرى غير از اسباب مادّى را براى رشد مادّى ذكر كرده است و آن حاكميّت ايمان و تقوا در جامعه است كه موجب رشد و بركت در زندگى مىشود؛ همچنان كه در آيه مورد بحث همين مطلب آمده است. درآيات قبل، خداوند سرگذشت اقوامى، همچون قوم هود و صالح و شعيب و نوح و لوط را به طور اجمال بيان كرد كه چگونه بر اثر كفر و طغيان دچار عذاب الهى شدند، آنگاه دراين آيه مىگويد:
«اگر مردم اين آبادىها و نقاط ديگر، به جاى طغيان و سركشى و تكذيب آيات پروردگار و ظلم و فساد، ايمان مىآوردند و در پرتو آن پارسايى پيشه مىكردند، نه تنها مورد خشم پروردگار و مجازات الهى واقع نمىشدند؛ بلكه درهاى بركات آسمان و زمين را به روى آنها مىگشوديم.»
در جاى ديگر، خداوند از زبان حضرت نوح (ع) بيان مىكند كه اگر همين كافران طغيانگر دست از لجاجت بردارند و توبه كنند، خداوند نعمتهاى خودش را براى آنان ارزانى مىدارد:
«وَيا قَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً وَ يَزِدْكُمْ قُوَّةً إِلى قُوَّتِكُمْ؛[٢]
اى قوم من! از پروردگارتان طلب عفو و سپس به درگاهش توبه كنيد تا باران فراوان و پىدرپى از آسمان بر شما فرو فرستد و نيرويى بر نيروى شما بيفزايد ...»
همچنين در جاى ديگرمى فرمايد: «وَأَنْ لَوِ اسْتَقامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْناهُمْ ماءً غَدَقاً؛[٣]
اگربر طريقه ايمان استقامت ورزند، ما آنها را با آب فراوان سيراب مىكنيم.»
اين نكته درباره اهل كتاب نيز صادق است، آنجا كه مىفرمايد: «وَلَوْ أَنَّهُمْ أَقامُوا التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ لَأَكَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ؛[٤]
و اگر آنها به احكام تورات و انجيل و آنچه از سوى آفريدگار پروردگارشان نازل فرموده، عمل مىكردند، قطعاً از بالاى سرشان [بركات آسمانى] و از زير پاهايشان [بركات زمينى] برخوردار مىشدند.»
آرى، طبق وعده خداوند، توجّه جامعه به معنويات، زمينهساز نزول خير و بركت در زندگى است؛ همان گونه كه تقواى افراد نتيجهاش اين است كه خداوند راه خروج از گرفتارىها را به او نشان مىدهد و از جايى كه حساب نمىكند، به او روزى مىدهد. «وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ؛[٥]
و هر كس از خدا پروا كند، [خدا] براى او راه بيرونشدنى قرار مىدهد و او را از راهى كه گمان نمىبرد، روزى مىدهد.»
شرايط نزول بركات خداوند در سايه ايمان و تقوا
اين معنويات زمانى مىتواند زمينه نزول بركات الهى باشد كه شرايط زير فراهم شود:
١. اين ايمان فقط ظاهر سازى و آميخته با ريا و زهد فروشى نباشد و كاملًا در دل رسوخ پيدا كرده باشد. بنابراين توجّه به رعايت شئون ظاهرى،