پروفسور پيتر چلكوفسكى محقّق آمريكايى در گفت‌وگويى با «خبرگزارى فارس» درباره حادثه «كربلا» و ويژگى‌هاى آن سخن گفته است. او تشنگى كودكان و خواسته آب از حضرت عبّاس (ع) را دردناك‌ترين حادثه در كربلا مى‌داند.

پروفسور پيتر ج. چلكوفسكى، دانشمند آمريكايى لهستانى‌تبار، از دانشمندان متخصّص فرهنگ «ايران» است كه هم‌اكنون استاد رشته‌هاى مطالعات «خاورميانه»، شرق‌شناسى و اسلام‌شناسى در گروه مطالعات اسلامى و خاورميانه در دانشگاه «نيويورك» است.

وى در گفت‌وگو با خبرنگار بين‌الملل خبرگزارى فارس، روايت جالبى از داستان كربلا دارد كه بخشى از آن در ادامه آمده است:

شرق‌شناسى كه جذب محرّم شد

آقاى چلكوفسكى لطفاً خودتان را براى خوانندگان ما معرفى كنيد.

من پيتر چلكوفسكى شهروند آمريكايى هستم. ليسانس خود را در سال ١٩٥٨ م. در رشته واژه‌شناسى شرقى از «دانشگاه جگيلونيان» شهر «كراكوف لهستان» دريافت كردم و در مدرسه «درام» همان شهر به تحصيل در رشته هنرهاى تئاترى پرداختم. در سال ١٩٥٩ م. به «لندن» رفتم و در سال ١٩٦٢ م. در مقطع فوق ليسانس در رشته تاريخ «خاورميانه اسلامى» از مدرسه «مطالعات شرقى و آفريقايى» فارغ التّحصيل شدم. در حال حاضر هم بيش از چهل سال است كه استاد مطالعات اسلامى و خاورميانه در دانشگاه نيويورك هستم. بخش عمده‌اى از تحقيقات و مطالعات من مربوط به اسلام شيعى و به طور خاص «محرّم» و واقعه كربلا است و در اين حوزه تا كنون سه كتاب و مقالات متعدّدى درباره امام حسين (ع) و واقعه كربلا نوشته‌ام.

علّت سفر شما به «ايران» چه بود؟

همان‌طور كه گفتم در مقطع ليسانس زبان‌شناسى مشرق‌زمين خوانده بودم و در ادامه در يكى از دانشگاه‌هاى «انگليس» مطالعات خاورميانه را ادامه دادم و به همين دليل با ايران آشنا شدم. به همين دليل ايران را براى ادامه تحصيل در رشته ادبيات زبان فارسى انتخاب كردم.

جايى كه با محرّم آشنا شدم ...

شما يكى از معروف‌ترين محقّقان غربى در حوزه محرّم و عاشورا هستيد. از آشنايى خود با محرّم بگوييد.

درباره آشنايى با محرّم و عاشورا بايد بگويم كه قبل از اينكه به ايران سفر كنم، چيز زيادى درباره محرّم نمى‌دانستم و زمانى كه براى ادامه تحقيقاتم به شهر «رشت» سفر كردم، با ماه محرّم مصادف بود و آنجا با يك اجراى تعزيه مواجه شدم. آنجا خيلى شيفته اين مراسم شدم و بايد اعتراف كنم كه يك شبه عاشق محرّم شدم. اين نمايش براى من كه هنرهاى نمايشى در «لهستان» خوانده بودم، فوق‌العادّه بود. از آن زمان شروع به تحقيق و نوشتن درباره تعزيه و محرّم كردم. از اين نمايش به قدرى هيجان‌زده و شگفت‌زده شده بودم كه از آن روز به تحقيق درباره عاشورا و محرّم پرداختم.

فرهنگ عاشورا، ايران را در جنگ هشت ساله پيروز كرد

تأثير محرّم را در ميان مردم ايران چگونه ديده‌ايد؟