ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧٣ - وفات ابن فهد حلّى
و بىدرنگ مارى مهيب شد! سپس آن را گرفته دوباره به شكل بيل درآمد. يهودى گفت: شما از اين نظر در رتبه آنان هستيد (نه برتر از آنان). ابن فهد گفت: براى موسى چنين خطاب آمد: «لاتخف» يعنى نترس! ولى ما نترسيده، آن را مىگيريم.
كتاب «عدّة الدّاعى» يا «آيين بندگى»
ابن فهد كتاب عدة الدّاعى خود را اين چنين تقسيم كرده:
١. مقدّمه: مقدّمه كه مختصر است، درباره تعريف دعا و ترغيب به آن مىباشد و بيشتر عنايت به ذكر اخبار من بلغ دارد كه هر كس حديثى در استحباب چيزى بشنود و به آن عمل كند، ثواب آن را مىبرد، اگر چه پيامبر (ص) آن را نگفته باشد.
٢. باب اوّل، درباره ترغيب بر دعا است از راه عقل و نقل: در اين باب، ابتدا دليلى عقلى بر لزوم دعا كردن بنده آورده و پس از آن، روايات پيامبر (ص) و ائمه (ع) را ذكر كرده است. همچنين «آيات قرآن» را آورده و بر آنها استدلال نموده است.
مؤلّف در بين مطالب، اشكالات متعدّدى را كه ممكن است به ذهن انسان خطور كند، مطرح كرده و به آنها جوابهاى كاملى داده است.
٣. باب دوم، درباره اسباب اجابت دعاست: ابن فهد در اين قسمت، هفت عامل اساسى را مطرح كرده؛ از جمله خود دعا، وقت دعا و ... سپس پيرامون هر يك، روايات مربوطه را ذكر كرده است.
٤. باب سوم، درباره دعا كننده است: اين باب در دو بخش مرتّب شده: اوّل، آنها كه دعايشان مستجاب مىشود؛ دوم، آنها كه دعايشان مستجاب نمىشود.
٥. باب چهارم، درباره كيفيّت دعاست كه شامل مقدّمات دعا، مانند طهارت و استقبال قبله و ... و آداب مقارن دعا، مانند تكرار و مخفىكردن دعا و گروهى دعا كردن و ... و آداب بعد از دعا، مانند هميشگى بودن دعا و كشيدن دست به صورت و صلوات فرستادن و ترك گناهان بعد از دعا و ...
همچنين به عنوان خاتمه، بحثى در ريا و عجب با استفاده از روايات معصومان (ع) در پايان اين باب آمده كه بسيار سودمند است و شامل معناى آنها، خطرات، راه علاج و ... مىشود.
٦. باب پنجم، درباره ذكر است: ابن فهد مىفرمايد: حال كه فضل و اهمّيت دعا بيان شد، بحثى پيرامون ذكر مىآوريم؛ زيرا ذكر، تمام فوايد دعا را دارد و قائم مقام آن مىشود و همانطور كه دعا رفع بلا و جلب نفع مىكند، ذكر نيز همين خصوصيات را دارا است.
در اين باب، ابن فهد شرايط و آداب ذكر و انواع آن را بيان كرده و ادعيه مخصوص به اوقات خاص را آورده است.
٧. باب ششم، درباره تلاوت قرآن است: ابن فهد مىفرمايد: تلاوت قرآن، قائم مقام دعا و ذكر است و تمام فوايد آنها را دارد و علاوه بر آنها، چندين مطلب به عنوان برترى قرآن بر دعا و ذكر، و در پايان اين باب نيز، فوايدى از آيات و سور قرآن ذكر كرده است.
٨. خاتمه: ابن فهد حلّى، در خاتمه، اسماء الله الحسنى را با ذكر روايتى از پيامبر (ص) بيان كرده است. پس از آن هر يك از نود و نه اسم الهى را توضيح مختصرى داده و در پايان، نكته ظريفى در مورد تكثّر اسماى الهى و يگانه بودن خداوند و وجه جمع اين دو بيان نموده است.
اين كتاب شريف، بارها به زبان فارسى ترجمه شده است.
وفات ابن فهد حلّى
ابن فهد حلّى (ره) پس از يك عمر پر بركت و سرشار از تلاش خستگىناپذير در راه معشوق و معبود و سير و سياحت روحى، در سال ٨٤١ ه. ق، در حدود سن هشتاد و چهارسالگى در «كربلاى معلّى»، به ديدار معشوق شتافت. قبر شريفش كنار خيمهگاه واقع و كراماتى هم از او نقل شده است.
آرامگاه آن مرد نامى از همان ابتدا مورد توجّه مؤمنان و عالمان بود. نقل كردهاند آقا سيّد على طباطبايى از بزرگان علماى شيعه- مؤلّف كتاب «رياض المسائل» بر زيارت قبر او مداومت داشته است. اكنون نيز، عام و خاص به زيارت آن مرقد شريف مىروند.