همچنين شيخ سيّد العربى، خطيب جمعه در ميدان رابعة العدويه، هدف از دعوت به مصالحه ملى را كوتاه آمدن از دين خواند. وى نظاميان و مأموران پليس را از گرفتن سلاح به سمت تظاهرات‌كنندگان بر حذر داشت و گفت: شما به تنهايى در محضر خدا در قبال اعمالتان پاسخگو خواهيد بود.[١]

٤. احمد ماهر، مؤسّس جنبش ٦ آوريل، كه از معارضان محمّد مرسى به شمار مى‌آيد، در مقاله‌اى كه در روزنامه آمريكايى «واشنگتن پست» به چاپ رسيد، نكات قابل تأمّلى را ذكر كرده است.

وى در ابتدا نوشته است: من نيز در جنبش تمرّد ضدّ مرسى حضور يافتم و جنبش ٦ آوريل توانست ٢ ميليون امضا براى ساقط كردن حكومت مرسى و برگزارى انتخابات زودهنگام، جمع‌آورى كند. ماهر دليل اين اقدام را شكست مرسى و حكومتش در خدمت به مردم دانسته و نوشته است كه مرسى و اخوان‌المسلمين در زمان سلطه بر مصر مرتكب اشتباهات بى‌شمارى شدند كه خشم مردم مصر را در پى داشت. آنان بر خشونت پافشارى كردند و حتّى اكنون نيز وقتى از آنان مى‌خواهيم كه براى تشكيل دولتى ملّى بر سر ميز مذاكره بيايند، اين دعوت را رد مى‌كنند و بازگشت مرسى را قبل از هر مذاكره‌اى خواستار هستند.

احمد ماهر سپس نگرانى خود را از سلطه آتش بر مصر اظهار داشته و به انتقاد از اقدامات ارتش مصر پرداخته است.

وى در اين مقاله نوشته است:

دخالت‌هاى بى‌رويه ارتش در مسائل سياسى، ما را نگران كرده است؛ زيرا شرط ما در حمايت از نقشه راه انتقالى عدم دخالت ارتش در مسائل سياسى بود؛ در حالى كه هم اكنون ارتش به طور فعّال وارد ميدان سياسى شده است. همچنين بالا گرفتن خطاب‌هاى كينه‌آميز ميان رسانه‌هاى ليبرال و اسلام‌گرا مرا نگران ساخته است؛ زيرا سخنانى كه نابودى يك حزب يا به زندان انداختن تمام اعضاى آن را طلب مى‌كند، مطلقاً مردود است. علاوه بر اين ما نمى‌توانيم قبول كنيم كه دوباره حكومت بر رسانه‌ها سيطره يابد و به بهانه مبارزه با تروريسم به توقيف رسانه‌ها بپردازد؛ زيرا بر اساس تجربه‌اى كه ما از ارتش داريم، مى‌دانيم كه ما نيز اگر در آينده بخواهيم از اين حكومت انتقاد كنيم، متّهم به تروريسم مى‌شويم.

وى در پايان نوشته است:

هيچ‌كس نمى‌تواند از اقدامات مرسى و جماعتش دفاع كند؛ امّا آيا ما حق نداريم با نگرانى شديد، كشتار ١٠٠ تن از حاميان مرسى را مورد انتقاد قرار دهيم؟ كسانى كه با شليك گلوله به سرشان كشته شده‌اند.[٢]

٥. عاصم عبدالماجد، عضو شوراى جماعت اخوان‌المسلمين، طىّ سخنانى در جمع حاميان مرسى، در ميدان رابعة العدويه گفت:

ارتش به نام مبارزه با تروريست به جنگ با ملّت مصر برخاسته است.

وى اظهار داشت:

اگر ارتش دست به كشتار تظاهركنندگان مسلمان بزند، اسلام‌گرايان هرگز مقابله به مثل نخواهند كرد.

و خطاب به ارتش مصر و رسانه‌هاى مصر گفت:

آيا اين چند ميليون نفرى كه به خيابان‌ها آمده‌اند همگى تروريست هستند؟

همچنين عبدالماجد تأكيد كرد كه تظاهرات اسلام‌گرايان و حاميان مرسى از روز اوّل مسالمت‌آميز بوده است.[٣]

٦. در ميان هياهو و جنجال‌هايى كه پس از عزل مرسى به وجود آمد، اظهار نظرهاى شيخ يوسف قرضاوى توجّه همگان را به خود جلب كرد. وى كه در سال‌هاى اخير به عنوان رئيس «هيئت اتّحاد علماى اسلامى» كسب شهرت كرده بود و در حال تبديل شدن به مرشد اخوان‌المسلمين و ساير اسلام‌گرايان سلفى در منطقه بوده، يكى از عواملى بود كه بسته شدن سفارت «سوريه» در مصر را از مرسى خواستار شد و به مطلوب خود رسيد. اين در حالى است كه هنوز سفارت اسرائيل در مصر برقرار است و نامه دوستانه رئيس جمهور اسلام‌گرا و معزول مصر، محمّد مرسى به شيمون پرز، رئيس جمهور رژيم صهيونيستى لكه ننگى است كه بر دامان اخوان‌المسلمين مصر خواهد ماند.

قرضاوى كه از ابتداى شكل گرفتن جنبش تمرّد عليه حكومت مرسى، به دفاع از وى پرداخت و خروج بر او را حرام اعلام كرد، پس از عزل مرسى فتوا به وجوب بازگشت مرسى داد و از عبدالفتّاح السيسى، وزير دفاع و عامل اصلى عزل مرسى، خواست تا از منصب خود استعفا دهد. وى همچنين از احمد الطيب رئيس الأزهر خواست تا از مواضع خود در حمايت از عملكرد ارتش تجديد نظر كند.[٤]

فتواى قرضاوى به وجوب تأييد مرسى، مورد حمايت و تأييد اتّحاديه علماى اسلام قرار گرفت و اين اتّحاديه كه رياست آن به عهده قرضاوى است، بيانيّه‌اى را در تأييد فتواى او صادر كرد.[٥]

در اين بيانيّه آمده است كه شيخ‌الازهر بالاتر از آن است كه براى حمايت از طايفه‌اى ضدّ طايفه‌اى ديگر بايستد و مواضعش برخاسته از نصوص شرعى و معرفت عميق است.[٦]

امّا يك روزپس از انتشار اين تأييديّه، الازهر بيانيّه‌اى را در ردّ اين فتوا منتشر كرد و فتواى قرضاوى را سخنى گزاف و دعوت به فتنه دانست. قرضاوى پس از گذشت چند روز و نتيجه ندادن فتوايش، مردم مصر را به مبارزه با عوامل سقوط مرسى دعوت كرد.

وى در برنامه «الشريعه و الحيات» كه از شبكه تلويزيونى «الجزيره قطر» پخش مى‌شد، با استناد به آيات «قرآن كريم» به وجوب مبارزه با خروج‌كنندگان بر حاكم فتوا داد و همچنين آيات و روايات نبوى را مستمسك خويش قرار داد تا مشروعيّت حكومت محمّد مرسى را اثبات كند. او منظور خود را از خروج‌كنندگان بر حاكم مشخّص نكرد؛ امّا براى همه بينندگان واضح بود كه مقصود وى مبارزه با ارتش مصر است. وى با تأكيد بر تظاهرات مسالمت‌آميز در مصر گفت:

اگر كسانى كه بر حاكم خروج كرده‌اند، دست از عمل خويش برندارند، كشتن آنان واجب است.[٧]

قرضاوى در اين برنامه تلويزيونى خطاب به ارتش مصر گفت:

چه كسى به نيروهاى مسلّح اجازه داد كه مرسى را عزل كنند؟

وى همچنين خطاب به عبدالفتّاح السيسى، وزير دفاع و فرمانده نيروهاى مسلّح مصر گفت: