و ما در رساله اثنى عشريّه كه حسب الامر اشرف ارفع به فارسى ترجمه شده بيان كرديم كه هر يك از اين دوازده نوع دوازده قسم است و همه اقسام را بترتيب و به تفصيل در آن رساله مذكور ساختيم‌

فصل بدان كه در جميع نمازهاى پنجگانه يوميّه سيصد و هفتاد و دو فعل واجب است‌

به اين تفصيل:

در ركعت اوّل بيست و يك فعل واجبست:

اوّل‌ ايستادن.

دويّم‌ رو بقبله كردن.

سيّم‌ نيّت كردن.

چهارم‌ تكبير احرام گفتن.

پنجم‌ درنگ نمودن در وقت تكبير.

ششم‌ قرائت كردن.

هفتم‌ درنگ نمودن بقدر قرائت.

هشتم‌ خم شدن بجهت ركوع.

نهم‌ درنگ نمودن در ركوع بقدر ذكر گفتن.

دهم‌ ذكر گفتن.

يازدهم‌ سر از ركوع برداشتن.

دوازدهم‌ لمحه‌اى درنگ نمودن.

سيزدهم‌ خم شدن بجهت سجود.

چهاردهم‌ درنگ نمودن در سجود بقدر ذكر.

پانزدهم‌ ذكر گفتن.

شانزدهم‌ سر از سجده برداشتن.

هفدهم‌ نشستن در ميان دو سجده.

هجدهم‌ لمحه‌اى درنگ نمودن.

نوزدهم‌ خم شدن بجهت سجده دوّم.

بيستم‌ درنگ نمودن بقدر ذكر.

بيست و يكم‌ ذكر گفتن.

و باين بيست و يك فعل ركعت اوّل تمام است و در ركعت دويّم از اين بيست و يك فعل سه فعل كم مى‌شود نيّت و تكبير احرام و درنگ كردن در تكبير احرام پس افعالى كه واجب است در ركعت دويّم هجده است و بعد از آن چهار فعل ديگر واجب است كه آنها را داخل ركعت نمى‌شمارند:

اوّل‌ سر از سجده‌[١] برداشتن.

دويّم‌ نشستن.

سيّم‌ تشهّد خواندن.

چهارم‌ درنگ نمودن در تشهّد.

و اگر نماز دو ركعتى باشد سه فعل ديگر واجب است:

اوّل‌ نشستن بجهت سلام گفتن.

دويّم‌ سلام گفتن.

سيّم‌ درنگ كردن بقدر سلام گفتن.

پس در نماز صبح چهل و شش فعل واجب است و در نماز شام شصت و هشت فعل و در هر يك از نماز ظهر و عصر و عشا هشتاد و شش فعل واجبست اين است جميع سيصد و هفتاد و دو فعل كه واجبست در نمازهاى پنجگانه شبانه روزى بفعل آوردن آن.

و بدان كه از جمله اين افعال هشت فعل است كه احتياج به بيان دارد و آن نيّت است و تكبير احرام و قيام و قراءة و ركوع و سجود و تشهّد و تسليم و بيان اين هشت فعل در هشت فصل تفصيل مى‌يابد

فصل اوّل در بيان آن چه تعلّق به نيّت دارد

بدان كه نيّت هر يك از عبادات قصد به جا آوردن آن عبادتست از براى رضاى خدا و در نيّت اوّلا تعيين نماز بايد نمود كه كدام نماز است اداست يا قضا واجبست يا سنّت بعد از آن قصد كند كه آن را به جا مى‌آورم از براى رضاى خدا و اين قصد در نهايت آسانيست و هيچ اشكالى ندارد و وسواسى كه بعضى مردم در نيّت مى‌كنند از فعل شيطان است و باين مضمون‌

[١] يعنى سجده دويّم صدر دام ظلّه العالى