جامع عباسی - طبع قديم - شيخ بهائى - الصفحة ٤٠ - فصل اقامت بعد از اذان
مؤذّن و كسى كه اذان مىشنود در وقت نام بردن حضرت پيغمبر ٦.
و شيخ ابن بابويه صلوات فرستادن مطلقا واجب مىداند بر هر كس كه نام آن حضرت برد يا بشنود و اين قول كمال قوّت دارد.
شانزدهم اظهار كردن مؤذّن حرفها را در لفظ اللَّه و اله و اشهد و الصّلاة.
هفدهم اظهار كردن حرف حا را در لفظ الفلاح.
هجدهم آن چه مؤذّن از فصول اذان گويد شنونده نيز آن را بگويد.
نوزدهم اعاده نمودن مؤذّن اذان صبح را اگر قبل از طلوع فجر بفعل آورده باشد.
و امّا آن نه امر كه در اذان مكروهست:
اوّل حرف زدن مؤذّن در اثناى اذان.
دويم سكوت طويل در اثناى اذان.
سيّم نگاه كردن مؤذّن در حال اذان به جانب راست و چپ.
چهارم هر يك از شهادتين را زياده از دو نوبت گفتن چنانكه مخالفان مىكنند.
پنجم اذان گفتن در وقت راه رفتن.
ششم سواره اذان گفتن.
هفتم اذان گفتن جهت عصر روز جمعه هر گاه نماز جمعه گذارند.
هشتم اذان گفتن جهت عصر روز عرفه شخصى را كه حجّ مىگذارد.
نهم اذان گفتن جهت عشا در مشعر الحرام شخصى را كه حجّ مىگذارد و بعضى از[١] مجتهدين اذان گفتن در اين سه جا حرام مىدانند.
و امّا آن دو امر كه حرام است:
اوّل اذان گفتن قبل از آن كه وقت نماز داخل شود مگر اذان نماز صبح كه قبل از طلوع فجر جايز است.
دويّم گفتن الصّلاة خير من النّوم در اذان صبح مگر به واسطه تقيّه كه نزد مخالفان گفتن آن سنّت است
فصل: اقامت بعد از اذان
سنّت مؤكّد است و با آن كه اذان ثواب عظيم دارد ثواب اقامت بيش از ثواب اذان است و سنّت است كه آواز در اقامت بلند نكند و تأنّى در آن سنّت نيست بلكه ترك تأنّى سنّت است و سيّد مرتضى عليه الرّحمة اقامت را در نمازهاى پنجگانه واجب[٢] مىداند و بىوضو اقامت گفتن را حرام مىداند و ايستادن را در آن واجب مىداند و بعضى از مجتهدين حرف زدن را بعد از قامت الصّلاة حرام مىدانند[٣] مگر حرفى كه به نماز تعلّق داشته باشد مثل التماس كردن حاضران از شخصى عادل كه پيشنمازى ايشان كند يا امر كردن مأمومين را بانكه صفهاى خود را راست بدارند و مانند اين.
و بدان كه هر گاه شخصى اذان و اقامت به جا نياورده داخل نماز شود سنّت است كه نماز را قطع كند و هر دو را به جا آورده نماز را از سر گيرد و اين مشروط به پنج شرط است:
اوّل آن كه به سهو ترك اذان و اقامت كرده باشد نه بعمد.
دويّم آن كه هنوز در ركعت اوّل باشد.
سيّم آن كه ركوع نكرده باشد.
چهارم آن كه وقت نماز آن قدر تنك نشده باشد كه اگر تلافى اذان و اقامت نمايد بعضى از نماز در خارج وقت واقع شود.
پنجم آن كه لازم نيايد كه بعضى از نماز در مكان غير
[١] فرمايش بعض از مجتهدين موافق با احتياط است ترك نشود صدر دام ظلّه
[٢] و متابعت سيّد اولى بلكه احوط خواهد بود صدر دام ظلّه
[٣] و متابعت اين مجتهدين احوط است صدر دام ظلّه