و اگر فرصت خواندن كلّ اين دعا و ذكرها نداشته باشد آن چه از آن جمله ميسّر باشد بخواند و چون فارغ شود از صفا به زير آيد و شروع در سعى نمايد و بدان كه بر بالاى صفا رفتن و آنجا اين دعاها را خواندن مردان را سنّت است و زنان را سنّت نيست.

پنجم‌ از سنّتيهاى سعى آنست كه در آخر شوط اوّل چون به مروه رسد بر بالاى آن رود مقابل خانه كعبه ايستد و ادعيه كه در بالاى صفا خوانده آنجا نيز بخواند.

ششم‌ آن كه پياده سعى كند مگر آن كه ترسد كه به واسطه تعب نتواند به توجّه تمام مشغول دعا شود.

هفتم‌ آن كه در اوّل هر شوط و آخر آن تند به راه نرود مگر در ما بين مناره و كوچه عطّاران كه آنجا تند رفتن اولى است خواه پياده باشد و خواه سواره و اين تند رفتن مردان را سنّت است و زنان را سنّت نيست.

هشتم‌ در اثناى سعى اين دعا بخواند:

اللَّهمّ اغفر و ارحم و تجاوز عمّا تعلم إنّك أنت الأعزّ الأجلّ الأكرم، يا ذا المنّ و الفضل و الكرم و النّعماء و الجود اغفر لي ذنوبي إنّه لا يغفر الذّنوب إلّا أنت‌

. مقصد چهارم در بيان احكام تقصير و احرام حجّ‌

بدان كه بعد از فارغ شدن از سعى بايد تقصير كند يعنى از ناخن بگيرد خواه دست و خواه پا يا از موى بدن چيزى ازاله كند اگر چه بقدر سر مو باشد خواه به مقراض و خواه به كندن و خواه بنوره كشيدن و خواه به تراشيدن.

امّا تراشيدن همه سر جايز است (نيست) و نيّت چنين كند كه تقصير مى‌كنم در عمره تمتّع از براى آن كه واجبست تقرّب به خدا و مقارن نيّت به تقصير مشغول شود و چون تقصير بفعل آورد جميع آن چه به احرام حرام شده بود حلال مى‌شود[١] و تقصير آخر افعال عمره است و سنّت است كه تقصير در مروه واقع شود و مكروهست طواف خانه كعبه بعد از سعى و قبل از تقصير و واجبست كه تقصير به احرام حجّ اشتغال نمايد و جميع آن چه در احرام عمره مذكور شد از مقدمات و غير آن در احرام حجّ معتبر است و ميقات اين احرام شهر مكّه است و نيّت چنين كند كه احرام حجّ تمتّع به جا مى‌آورم از براى آن كه واجب است تقرّب به خدا و نيّت را مقارن تلبيات سازد.

و سه امر در اين احرام سنّت است:

اوّل‌ آن كه در روز هشتم ماه ذى حجّه واقع شود.

دويّم‌ آن كه در مسجد الحرام‌[٢] باشد و افضل آنست كه در زير ناودان خانه كعبه واقع شود.

سيّم‌ بلند گفتن تلبيه در مكانى كه آنجا احرام بسته اگر پياده باشد و اگر سوار باشد در وقت برخواستن شترى كه بر آن سوار است از جا كه بعد از احرام بستن به عرفات رود از وقت پيشين تا وقت شام در عرفات توقف نمايد و چون شام شود به مشعر الحرام رود

[١] غير از سر تراشيدن صدر دام ظلّه العالى

[٢] مهما أمكن احرام در مسجد الحرام را ترك ننمايند صدر دام ظلّه