طب النبي وطب الصادق (روش تندرستي در اسلام) - مستغفري، جعفر؛ خليلي، محمد - الصفحة ٩٢ - تاريخ ميكروبها
نمىكند بلكه احتياج به سه چيز دارد: نيروى فاعلى، نيروى بدن كه استعداد پذيرش داشته باشد و اينكه در زمان خاصى با هم ملاقات كنند و حالات علتها وقتى موجبات آن فراهم شد گوناگون است و گاهى سبب و علت يكى است ولى در بدنهاى مختلف و زمانهاى مختلف بيماريهاى مختلفى را به وجود مىآورد. گاهى هم فعاليت آن در بدنهاى قوى و ضعيف فرق مىكند.
همچنين بايد دانست كه بيماريهاى مسرى علتهاى ديگرى هم دارند كه آنها را وادار به سرايت مىكند و آنها دو قسم هستند يكى مادى و ديگرى معنوى و به عبارت ديگر بعضى از آنها آشكار و بعضى پنهان است.
عوامل مادى مانند آلودگى هوا و آب و گازهاى سمى و متعفن و اماكن رطوبى و كثرت جمعيت و كمى نور و شدت حرارت و برودت و مانند آنها از عواملى است كه بدن را مستعد پذيرش بيمارى مىكند.
عوامل پنهانى يا معنوى مانند وراثت و سن و جنسيت و مزاج ضعيف و گرسنگى و رنج بسيار و حتى خشم و توهمات و همّ و غم و اندوه و ترس و عشق و مانند آنها نيز تأثير فراوان دارند.
عوامل روحى فراوانى در حدوث بيماريها و شدت بخشيدن به آنها مؤثرند و باعث تحليل رفتن قواى بدن و در نتيجه سرايت بيمارى مىشوند.
جالينوس مىگويد: خشم، مزاجهاى صفرايى و گرم را شعلهور