تفسير سوره حجرات - قرائتى، محسن - الصفحة ٦٠ - شيوه تحقيق

آورد و فرمود: نام و نشان مرا در تورات و انجيل مى‌يابيد.

«مَكتُوباً عندهم فى التوراة و الانجيل»[١]

٢- پرسش از دانشمندان با تقوى. «فَسئلوا اهل الذّكر»[٢]

٣- گواهى دادن دو شاهد عادل. «ذَوا عَدلٍ منكم»[٣]

٤- بررسى شخصى، كه انسان خود به بررسى صحّت و سقم آن مى‌پردازد. نظير تحقيق و بررسى شخص نجاشى درباره مسلمانانى كه به حبشه هجرت كرده بودند.

٥- جمع‌آورى قرائن. گاهى انسان از مجموع آثار و قرائن و نوع سخن، همكار، زمان، مكان و شيوه كار، حقّانيّت آن را مى‌فهمد. مثلًا براى شناخت پيامبر اسلام از اينكه او فردى درس ناخوانده در مركز بت پرستى بر ضد بت‌پرستى قيام كرده و سخن او قرآن است و در ميان دوست و دشمن به امين شناخته شده، خلق او كريم، يارانش باوفا، رفتارش حتّى روز فتح مكه عفو و گذشت، دستوراتش جهان شمول و شيوه‌كارش بر اساس حقّ و ... كه اين قرائن نشان دهنده حقّانيّت پيامبر اسلام مى‌شود.

٦- هماهنگى گفتار اوبا سخنان قبلى وتضاد نداشتن سخنان.

٧- هماهنگى گفتار او با گفتار ديگران. مثلًا شخصى مطلبى را از حديث پيامبر ٦ برداشت مى‌كند، همين كه ديد مطلبى كه فهميده بزرگان ديگرى نيز آن را براداشت كرده‌اند، به فهم‌

[١] -اعراف، ١٥٧

[٢] -نحل، ٤٣؛ انبياء، ٧

[٣]- مائده، ٩٥