جواب روشن و مختصر اين توجيه اين است كه: «بدعت» يك معنا بيشتر ندارد و آن هم «داخل كردن آنچه در دين نيست، در دين». و همه مسلمانان از شيعه و سنّى بر اين معنا اتّفاق نظر دارند و اين معنا از بدعت، نه بر حسب احكام خمسه و نه بر حسب حسن و قبح، تقسيم پذير نيست.

بله اگر «بدعت» چند معناى مختلف داشت، تصوّر تقسيم در آن امكان داشت، امّا جز معناى مذمومى كه در كتاب و سنّت از بدعت آمده است و پيامبر اكرم (ص) از آن نهى كرده و انجام دهندگان آن را به شديدترين عذابها وعده داده، معناى ديگرى براى بدعت وجود ندارد.

اى‌كاش! كسانى كه اين تقسيم پنجگانه، يا دو گانه را انجام داده اند، براى صحّت قول خود، به آيه اى از قرآن، يا حديثى از پيامبر استشهاد كرده بودند، ولى آنان قادر به چنين كارى نيستند؛ چون كتاب و سنّت از چنين شاهدى كه اين تقسيم را تأييد كند، خالى است.

[١] - فتح البارى بشرح صحيح البخارى: ١٣/ ٢٥٣، ٩٦؛ كتاب الاعتصام باب الكتاب و السنه، باب الاقتداء بسنن النبى( ص)، ذيل حديث ٧٢٧٧؛ جامع الاصول فى احاديث الرسول( ص)، ابن اثير: ١/ ٢٨٠، كتاب الاعتصام بالكتاب و السنه، باب اول، فى الاستمساك بهما، ذيل حديث ٦٧.