برابر نص نام دارد! و معناى «بدعت»، منحصر در همان معناى دوّم است كه به اعتراف خود او كلام عمر بر آن منطبق است؛ چون بدعت چيز جديدى است كه قبلًا وجود نداشته است و نماز تراويح هم اين گونه است؛ نه اين كه چيز جديدى است كه مخالف روال سابق است تا بگوييم بدعت آن است كه مخالف كتاب وسنّت باشد.

ابن ابى الحديد در صفحه بعد مى نويسد:

«آيا براى انسان جايز نيست كه براى خود نمازهاى مستحبّى مخصوصى با كيفيّت و تعداد ركعتهاى خاص اختراع كند؟ اين كار نه حرام است و نه مكروه بلكه داخل در عموم روايات فضيلت نافله است و تراويح، هم جايز است و هم سنّت؛ زيرا در عموم روايات فضيلت جماعت هم داخل مى شود».

نمى دانيم اين كلام ابن ابى الحديد مطابق با كدام مذهب فقهى است؟ آنچه در ميان مسلمانان معروف است اين است كه همه عبادات واجب و مستحب، توقيفى است و با امر شرع است كه مفهوم عبادت، محقّق مى گردد و هر عمل، وقتى «عبادت» محسوب مى گردد كه امر شرعى به نحو وجوب، يا استحباب برايش ثابت شود و امر شرعى در كيفيّت و شكل آن نيز دخيل مى باشد؛ يعنى عبادت، هم در اصل وجوب و هم در شكل و هيئت، توقيفى است و همان گونه كه انسان در اصل عبادت، حقّ قانونگذارى ندارد در تعيين شكل آن هم چنين حقّى ندارد.