ابى بن كعب جمع كرد. شب ديگرى با وى به مسجد رفتم. مردم را ديدم پشت سر امام خود نماز مى خوانند. عمر گفت: اين خوب بدعتى است و آنان كه به جاى انجام آن مى خوابند، بهتر از آنانند كه بر مى خيزند كه مرادش آخر شب بود؛ چون مردم در اوايل شب، اين نماز را مى خواندند».

شارحان صحيح، به اين نكته اعتراف دارند كه بجا آوردن اين نماز، از روز اوّل، مشروع نبوده است. اين مسأله را درضمن دو امر بيان مى كنيم:

١- بخارى مى گويد:

«چون پيامبر (ص) از دنيا رفت، كار مردم بر همين منوال بود. در زمان خلافت ابو بكر هم همين طور ...».

شارحان، اين كلام را اين گونه تفسير كرده اند كه «بر همين منوال» يعنى؛ عدم برگزارى تراويح به جماعت. و اين كه پيامبر اكرم (ص) مردم را براى تراويح جمع نكرده بود[١].

بدر الدين عينى مى گويد:

«كار مردم بر همين منوال بود؛ يعنى ترك جماعت سپس مى افزايد:

اگر اشكال شود و كسى بگويد كه: ابن وهب، از ابو هريره روايت كرده كه در ماه رمضان، پيامبر اكرم (ص) شبى از خانه خارج شد و به‌

[١] - فتح البارى، ابن حجر: ٤/ ٢٠٣.