منطق تحليل اوضاع بعد از پيروزى انقلاب اسلامى، با اوضاع منطقه قبل از پيروزى انقلاب اسلامى متفاوت است و همين طور اوضاع جهان. كسانى كه حوادث پيش و پس از انقلاب اسلامى را دنبال كرده باشند و بخواهند اوضاع جهان را پيش و پس از انقلاب اسلامى ارزيابى كنند به خوبى تفاوت اين دو مرحله را شاهد خواهند بود. با پيروزى انقلاب اسلامى، چند اتفاق نو در جهان رخ داد:

اتفاق اول؛ بيدارى حس اسلام‌خواهى و جريان بازگشت به اسلام است. اين جريان و اين احساس پيش از انقلاب اسلامى وجود نداشت و جوامع اسلامى پيش از انقلاب اسلامى، نسبت به اسلام كاملًا بى‌تفاوت بودند و جريان‌هاى غير اسلامى، جريانات غالب بر اين جوامع بود؛ دستگاه‌هاى فرهنگى و سياسى دم از اسلام نمى‌زدند؛ اسلام به عنوان يك مكتب تحرك‌آورِ نهضت برانگيز، و منشأ تحرك و بيدارى ملت‌ها مطرح نبود. در همين‌