الحاوى فى رجال الشيعة الإمامية - ابن ابي طي، يحيي بن حميد - الصفحة ٣٨ - تشيع در حلب

زمينه وجود داشته در كتاب حلب و التشيع اثر آقاى ابراهيم نصر الله امام جماعت فعلى مسجد مشهد رأس الحسين فراهم آمده است. پس از آن نيز تحقيقاتى درباره خاندان بنى زهره كه نخ تسبيح تشيع هزارساله اين شهر بوده‌اند، صورت گرفته است.

در مجموعه مى‌توان گفت كه ظهور تشيع در اين شهر، به قرن سوم و چهارم هجرى، به‌ويژه دوران حمدانيان و در رأس آنها سيف الدوله‌[١]- و سپس فضاى ايجاد شده توسط فاطميان بازمى‌گردد. سران سلسله حمدانى، به مذهب تشيع امامى سخت علاقمند بوده، و راه را براى نفوذ تشيع در اين منطقه از شامات فراهم كردند. پس از آن و به تدريج، با همّت عالمان شيعه كه در عراق تربيت شده و به اين شهر باز مى‌گشتند، تشيع بر آن غلبه كرد. اين عالمان، در پناه دولت حمدانى، دست به نشر معارف اهل بيت در اين شهر زدند. شايد نقل يك مورد مناسب باشد. ذهبى درباره حسن بن احمد بن صالح سبيعى، از قول ابن اسامة الحلبى مى‌نويسد:

لو لم يكن للحلبيين من الفضيلة الّا ابو محمد السّبيعى، لكفاهم، كان وجيها عند سيف الدولة، و كان يزوره فى داره، و صنّف له كتاب التّبصرة فى فضيلة العترة المطهّرة و كان فى العامّة له سوق، و هو الذى وقف حمّام السّبيعى على العلويين. توفّى السّبيعى فى سابع عشر من ذى الحجّة [من سنة ٣٧١][٢]

در اين عبارت، به چندين نوع اقدام براى رواج تشيع در اين شهر مى‌توان پى‌برد.

به احتمال، نخستين محله شيعه‌نشين كه تا به امروز نيز شيعه‌نشين باقى مانده، محله‌اى است كه در اطراف مشهد الدكة، يا محل قبر امامزاده محسن بن‌

[١] . ذهبى مى‌نويسد: كان سيف الدولة شيعيا متظاهرا مفضالا على الشيعة و العلويين. تاريخ الاسلام، ٣٥١- ٣٨٠، ص ١٤٨

[٢] . تاريخ الاسلام، ٣٥١- ٣٨٠، ص ٤٩٥