الحاوى فى رجال الشيعة الإمامية - ابن ابي طي، يحيي بن حميد - الصفحة ١٣ - نمونهاى از كارهاى انجامشده در بازسازى متون

دهه اخير مورد توجه قرار گرفته است؛ اما هنوز كارهاى فراوانى در اين زمينه برجاى مانده است. با اين حال، در اينجا براى افزايش تجربه در اين زمينه مى‌توان از چند كار انجام‌شده ياد كرد.

يكى از كارهاى انجام‌شده در اين زمينه، كتاب شذرات من كتب مفقودة فى التاريخ اثر نويسنده و مصحح برجسته احسان عباس است.[١] وى در مقدمه اين كتاب، از انس خود با كتاب بغية الطّلب فى تاريخ حلب ابن العديم ياد كرده و اين كه اين كتاب برگرفته از دهها منبع تاريخى است. وى سى عنوان از مآخذ بغية الطلب را برگرفته، موارد آنها را استخراج كرده و با جستجويى كه در ساير منابع انجام داده، نقلهاى برجاى‌مانده از آن منابع را در آثار ديگر، به آنچه از بغية الطلب آورده، افزوده است. آثارى كه احسان عباس انتخاب كرده، همگى از منابع باارزش تاريخى و ادبى قرون چهارم تا ششم هجرى است كه تصور مى‌شود مفقود شده است؛ گرچه ممكن است برخى از آنها از زواياى تاريك برخى از كتابهاى شخصى يا حتى عمومى فهرست نشده، به دست آيد.

بازسازى كتاب السقيفة و فدك‌[٢] از ابو بكر احمد بن عبد العزيز جوهرى (م ٣٢٣) كه بخش زيادى از نقلهاى آن در كتاب شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد (م ٦٥٦) آمده، يكى از كارهاى قابل ستايش در احياى متون مهم تاريخى قرن چهارم است. نمونه ديگر كتاب مغازى رسول الله لعروة بن زبير است كه بر اساس داده‌هاى كتاب المصنف عبد الرزاق بن همام صنعانى (م ٢١٢) و برخى متون ديگر فراهم آمده است.[٣]

در مجموع كارهاى انجام شده توسط اينجانب نيز، بازسازى چند اثر دنبال‌

[١] . بيروت، دار الغرب الاسلامى، ١٩٨٧

[٢] . تقديم و جمع و تحقيق الدكتور محمد هادى الامينى، تهران، مكتبة نينوى الحديثة،

[٣] . جمع و تقديم: محمد مصطفى الاعظمى، رياض، مكتبة التربية، ١٤٠١