مسائل طبى از نگاه فقه اسلامى
(١)
يادداشت مترجم
١٣ ص
(٢)
مقدمه
١٧ ص
(٣)
مرگ بالينى
٢١ ص
(٤)
اهدا و پيوند اعضا
٢٤ ص
(٥)
اهداى خون
٣٧ ص
(٦)
پيشگيرى از باردارى
٣٨ ص
(٧)
بارورى مصنوعى
٤٣ ص
(٨)
حكم اجزاى بدن
٤٤ ص
(٩)
مسائلى درباره جنين
٤٧ ص
(١٠)
عمليات شبيه سازى ژنتيك
٤٨ ص
(١١)
احكام عمليات جراحى
٥٣ ص
(١٢)
تخصصهاى پزشكى
٥٦ ص
(١٣)
طبابات بدون تخصص
٥٧ ص
(١٤)
خطا در تشخيص مرض
٥٨ ص
(١٥)
استعمال و خريد و فروش دوا
٦٣ ص
(١٦)
اجازه درمان به پزشك
٦٦ ص
(١٧)
آموزش و تمرين دانشجوى طب از طريق درمان بيمار
٧٠ ص
(١٨)
انجام آزمايشهاى پزشكى بر بيماران
٧٥ ص
(١٩)
احكام كالبدشكافى(تشريح)
٧٩ ص
(٢٠)
رفتار با جنس مخالف
٨٤ ص
(٢١)
اعمال پزشكى موجب ديه شرعى
٩٠ ص
(٢٢)
احكام متفرقه
١١٣ ص
(٢٣)
تغيير جنسيت
١١٥ ص
(٢٤)
كاشتن مو
١١٥ ص
(٢٥)
ختنه اطفال
١١٦ ص
(٢٦)
خلوت در اطاق عمليات
١١٦ ص
(٢٧)
مزد(فيس) داكتر
١١٨ ص
(٢٨)
كنترل جمعيت
١٢٠ ص
(٢٩)
استعمال سونار
١٢٠ ص
(٣٠)
سقط جنين
١٢١ ص
(٣١)
ضرورت اطلاع از آخرين تحولات پزشكى براى داكتر
١٢١ ص
(٣٢)
اجبار اعتصاب كننده به غذا خوردن
١٢٢ ص
(٣٣)
درمان با تناول مواد حرام
١٢٣ ص
(٣٤)
انجام آزمايشهاى پزشكى بر حيوان
١٢٤ ص
(٣٥)
انجام آزمايشهاى پزشكى بر كافر
١٢٤ ص
(٣٦)
نجاست اجزاى تشكيل دهنده خون
١٢٥ ص
(٣٧)
گرفتن اموال دولت
١٢٦ ص
(٣٨)
نصيحت و سفارش طبى
١٢٧ ص
(٣٩)
ضميمه ها
١٢٩ ص
(٤٠)
سلولهاى بنيادى
١٣١ ص
(٤١)
نكته اول اسلام دين جهانى جاويدانه
١٣٩ ص
(٤٢)
نكته دوم اسلام دين دانش، عدالت و برابرى
١٤٣ ص
(٤٣)
تكميل و تطبيق
١٦٠ ص

مسائل طبى از نگاه فقه اسلامى - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٧٧ - انجام آزمايشهاى پزشكى بر بيماران

مى شود و در اين آزمايش ها، احتمال ضرر بزرگى بر بيمار تحت آزمايش متصور است. گاهى هم ممكن است حتى كشنده هم باشد و از سوى ديگر اين آزمايش ها بدون علم و موافقه بيمار انجام مى شود؟

جواب:

اين نوع آزمايش مخصوصاً با احتمال منجرشدن به مرگ، قطعاً جايز نيست.

- دواهاى جديدى كه اكنون تحت آزمايش است و براى درمان حالات دشوار و پيچيده اى مانند امراض سرطانى، قلبى و عصبى به كار برده مى‌شود و در اين آزمايش ها، احتمال ضرر بزرگى بر بيمار تحت آزمايش متصور است. گاهى هم ممكن است حتى كشنده هم باشد. اما اين آزمايش ها با علم و موافقه شفاهى و تحريرى بيمار مبنى بر موافقه او با انجام آزمايش ها و تحمل همه آثار و پيامدهاى آن، انجام مى شود؟

جواب:

از نگاه شرعى براى هيچ بيمارى جايز نيست كه به انجام چنين آزمايشى كه ممكن است به مرگ او بيانجامد، اجازه دهد. پس شرعاً اين نوع آزمايش جايز نيست. هر گاه كسى با علم و از روى عمد آن را انجام دهد و به مرگ مريضى بيانجامد، در صورتى كه از نگاه عقلايى مرگ او محتمل بود ه باشد، قصاص دارد.

سوال ٧٢:

آيا جايز است كه در مقابل انجام آزمايش هاى پزشكى بر بيماران معينى، به‌