مسائل طبى از نگاه فقه اسلامى
(١)
يادداشت مترجم
١٣ ص
(٢)
مقدمه
١٧ ص
(٣)
مرگ بالينى
٢١ ص
(٤)
اهدا و پيوند اعضا
٢٤ ص
(٥)
اهداى خون
٣٧ ص
(٦)
پيشگيرى از باردارى
٣٨ ص
(٧)
بارورى مصنوعى
٤٣ ص
(٨)
حكم اجزاى بدن
٤٤ ص
(٩)
مسائلى درباره جنين
٤٧ ص
(١٠)
عمليات شبيه سازى ژنتيك
٤٨ ص
(١١)
احكام عمليات جراحى
٥٣ ص
(١٢)
تخصصهاى پزشكى
٥٦ ص
(١٣)
طبابات بدون تخصص
٥٧ ص
(١٤)
خطا در تشخيص مرض
٥٨ ص
(١٥)
استعمال و خريد و فروش دوا
٦٣ ص
(١٦)
اجازه درمان به پزشك
٦٦ ص
(١٧)
آموزش و تمرين دانشجوى طب از طريق درمان بيمار
٧٠ ص
(١٨)
انجام آزمايشهاى پزشكى بر بيماران
٧٥ ص
(١٩)
احكام كالبدشكافى(تشريح)
٧٩ ص
(٢٠)
رفتار با جنس مخالف
٨٤ ص
(٢١)
اعمال پزشكى موجب ديه شرعى
٩٠ ص
(٢٢)
احكام متفرقه
١١٣ ص
(٢٣)
تغيير جنسيت
١١٥ ص
(٢٤)
كاشتن مو
١١٥ ص
(٢٥)
ختنه اطفال
١١٦ ص
(٢٦)
خلوت در اطاق عمليات
١١٦ ص
(٢٧)
مزد(فيس) داكتر
١١٨ ص
(٢٨)
كنترل جمعيت
١٢٠ ص
(٢٩)
استعمال سونار
١٢٠ ص
(٣٠)
سقط جنين
١٢١ ص
(٣١)
ضرورت اطلاع از آخرين تحولات پزشكى براى داكتر
١٢١ ص
(٣٢)
اجبار اعتصاب كننده به غذا خوردن
١٢٢ ص
(٣٣)
درمان با تناول مواد حرام
١٢٣ ص
(٣٤)
انجام آزمايشهاى پزشكى بر حيوان
١٢٤ ص
(٣٥)
انجام آزمايشهاى پزشكى بر كافر
١٢٤ ص
(٣٦)
نجاست اجزاى تشكيل دهنده خون
١٢٥ ص
(٣٧)
گرفتن اموال دولت
١٢٦ ص
(٣٨)
نصيحت و سفارش طبى
١٢٧ ص
(٣٩)
ضميمه ها
١٢٩ ص
(٤٠)
سلولهاى بنيادى
١٣١ ص
(٤١)
نكته اول اسلام دين جهانى جاويدانه
١٣٩ ص
(٤٢)
نكته دوم اسلام دين دانش، عدالت و برابرى
١٤٣ ص
(٤٣)
تكميل و تطبيق
١٦٠ ص

مسائل طبى از نگاه فقه اسلامى - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٥٤ - احكام عمليات جراحى

سوال ٣٦:

اگر داكتر جراح متخصص در هنگام عمليات مرتكب خطاشده، به گونه اى كه شريان سالم بدن را قطع كند و همين امر سبب فوت بيمار گردد. اين مرگ چه نوع قتل خواهد بود؟

جواب:

در فرض مسأله، قتل يك قتل خطايى محسوب مى شود و قاتل بايد ديه بدهد. همچنين كفاره نيز بر او واجب است؛ يعنى به طور تخييرى يا دو ماه متوالى روزه بگيرد و يا ٩٠ مسكين را اطعام كند.

سوال ٣٧:

دكتر جراح متخصص، بر روى بيمارى عمليات جراحى انجام داده است و در اثناى عمليات هيچ گونه تقصير يا خطايى نكرده است، ولى بيمار بعد از عمليات به خاطر شدت مرضى و خطرناك بودن آن فوت كرده است. آيا اين حالت فوت بيمار از حالات قتل شمرده مى شود؟ اگر قتل شمرده شود آيا عمدى است، يا شبه عمد و يا خطاى محض؟

جواب:

در فرض مسأله اگر فوت بيمار، مستند به شدت بيمارى باشد و نه به عمليات جراحى، بر داكتر چيزى نيست. اما اگر فوت او مستند به عمليات باشد، داكتر قاتل است با قتل خطايى، مشروط بر اين كه او عادتاً احتمال ندهد كه عمليات منجر به مرگ مى شود و گرنه اين قتل، عمدى خواهد بود.