مسائل طبى از نگاه فقه اسلامى
(١)
يادداشت مترجم
١٣ ص
(٢)
مقدمه
١٧ ص
(٣)
مرگ بالينى
٢١ ص
(٤)
اهدا و پيوند اعضا
٢٤ ص
(٥)
اهداى خون
٣٧ ص
(٦)
پيشگيرى از باردارى
٣٨ ص
(٧)
بارورى مصنوعى
٤٣ ص
(٨)
حكم اجزاى بدن
٤٤ ص
(٩)
مسائلى درباره جنين
٤٧ ص
(١٠)
عمليات شبيه سازى ژنتيك
٤٨ ص
(١١)
احكام عمليات جراحى
٥٣ ص
(١٢)
تخصصهاى پزشكى
٥٦ ص
(١٣)
طبابات بدون تخصص
٥٧ ص
(١٤)
خطا در تشخيص مرض
٥٨ ص
(١٥)
استعمال و خريد و فروش دوا
٦٣ ص
(١٦)
اجازه درمان به پزشك
٦٦ ص
(١٧)
آموزش و تمرين دانشجوى طب از طريق درمان بيمار
٧٠ ص
(١٨)
انجام آزمايشهاى پزشكى بر بيماران
٧٥ ص
(١٩)
احكام كالبدشكافى(تشريح)
٧٩ ص
(٢٠)
رفتار با جنس مخالف
٨٤ ص
(٢١)
اعمال پزشكى موجب ديه شرعى
٩٠ ص
(٢٢)
احكام متفرقه
١١٣ ص
(٢٣)
تغيير جنسيت
١١٥ ص
(٢٤)
كاشتن مو
١١٥ ص
(٢٥)
ختنه اطفال
١١٦ ص
(٢٦)
خلوت در اطاق عمليات
١١٦ ص
(٢٧)
مزد(فيس) داكتر
١١٨ ص
(٢٨)
كنترل جمعيت
١٢٠ ص
(٢٩)
استعمال سونار
١٢٠ ص
(٣٠)
سقط جنين
١٢١ ص
(٣١)
ضرورت اطلاع از آخرين تحولات پزشكى براى داكتر
١٢١ ص
(٣٢)
اجبار اعتصاب كننده به غذا خوردن
١٢٢ ص
(٣٣)
درمان با تناول مواد حرام
١٢٣ ص
(٣٤)
انجام آزمايشهاى پزشكى بر حيوان
١٢٤ ص
(٣٥)
انجام آزمايشهاى پزشكى بر كافر
١٢٤ ص
(٣٦)
نجاست اجزاى تشكيل دهنده خون
١٢٥ ص
(٣٧)
گرفتن اموال دولت
١٢٦ ص
(٣٨)
نصيحت و سفارش طبى
١٢٧ ص
(٣٩)
ضميمه ها
١٢٩ ص
(٤٠)
سلولهاى بنيادى
١٣١ ص
(٤١)
نكته اول اسلام دين جهانى جاويدانه
١٣٩ ص
(٤٢)
نكته دوم اسلام دين دانش، عدالت و برابرى
١٤٣ ص
(٤٣)
تكميل و تطبيق
١٦٠ ص

مسائل طبى از نگاه فقه اسلامى - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٥٨ - خطا در تشخيص مرض

خطا در تشخيمس مرض‌

سوال ٤٤:

داكترى براى يكى از بيماران خود، دوايى مى دهد يا يك عمل جراحى را انجام مى دهد، و بيمار در اثر استفاده اين دوا يا عمل جراحى فوت مى كند، حكم داكتر در صورتى كه قاصر باشد چيست؟

جواب:

اگر داكتر مباشر درمان باشد؛ بدين معنى كه خود به طور مستقيم آمپول (پيچكارى) را تزريق كرده يا دوا را خورانده و سپس بيمار فوت كرده است، بر داكتر ديه است هرچند قاصر باشد ولى مستحق مجازات نيست. در حالى كه اگر مقصر باشد، مستحق مجازات نيز مى‌باشد.

اگر داكتر دوا را معرفى كرده يا با دست خود به او داده و بيمار با اراده و اختيار خود آن را مصرف كرده است، ديه بر او نيست. اگر بيمار در اثر عمليات داكتر به طور مستقيم بميرد، هرگاه فوت او مستند به عمليات باشد، ديه دارد و گرنه، ندارد. والله العالم.

سوال ٤٥:

آيا دكتر در مورد خطا در نوشتن يك كلمه به جاى كلمه ديگر يا شربتى به جاى شربت ديگر مسئوليت دارد؟ مخصوصاً با توجه به اين كه داكتر يك انسان غير معصوم از خطا است و احتمال خطا هميشه براى او وجود دارد.