انكار قانون عليت و معلوليت است و اين انكار نظام علوم را بر هم مى‌زند زيرا رشته سببيت را در اثناء راه ناقص گذاشته علت العلل را ناديده مى‌گيرد آن وقت است كه دانشمندان محقق را متحير مى‌گرداند ساينس به او قانون عليت را حتمى و قطعى معرفى مى‌كند ولى دهريت او را در تاريكى تصادف و لاسببى و بى‌نظمى سرگردان مى‌كند. بى‌دين گاهى يك پديده جزئى را بى‌علت قبول نمى‌كند، وجود وى را بدون علت محال مى‌داند و به هر نحوى شده برايش سببى فرض مى‌كند، ولى گاهى نظم جهان را صدفه و اتفاقى مى‌داند و علتى برايش لازم نمى‌داند و يا برخى خود نمى‌آورد!! خودنخواهى اختلال فكرى و تضاد انديشه‌اى پيدا مى‌كند، و قادر نخواهد بود كائنا را به يك نظر واحد بنگرد. بلى تعجب اين‌جا است كه دانشمندان علت جوى ملحد بالاخره همه آنان در سنگر تصادف (/ ضد عليت) موضع مى‌گيرند و تمام نظريات ماترياليست‌ها بر اساس پوچ تصادف و انكار عليت قرار مى‌گيرد!!

ولى دين‌دار از يك حادثه ساده گرفته تا بالاترين موجود جهانى و بلكه انتظام سازمان عالم هستى امكانى را روى يك اصل واحد و نظام فارد استوار مى‌داند و رشته سببيت را تا به آخر مى‌رساند، و همه چيز مادى و غير مادى ممكن الوجود را تابع مقررات قانون عليت مى‌داند، و آرامش فكرى پيدا مى‌كند هيچ تضاد و تناقضى در انديشه او راه پيدا نمى‌كند.