عجايب و مطالب - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٦٠ - ٤٩ ماترياليزم مكانيكى و ديالكتيكى

٤- بالاخره ماده بخاطر تركيب و عدم علم و قدرت و حكمت خود واجب الوجود شده نمى تواند و بايد علتى براى آن مد نظر گرفت، و چنين علتى از قبيل علل طبيعى (مانند عليت درخت براى ثمر از نظر ماديين) و اعدادى نخواهد بود، زيرا اينگونه ارتباطات و همبستگيها تنها در ميان ماديات با يكديگر تصور مى شود اما كل ماده نمى تواند چنين رابطه اى را با علت خودش داشته باشد وبايد علت ماده علت ايجادى و غير مادى باشد.

٤٩. ماترياليزم مكانيكى و ديالكتيكى‌

در اوايل قرن بيستم ماترياليستها بر اساس مفاهيم فيزيك اسحاق نيوتن پيدايش پديده هاى جهان را بر اساس حركت مكانيكى توجيه مى كردند، و هر حركتى را معلول پديده هاى محركه خاصى مى دانستند كه از خارج، وارد جسم متحرك مى شود. به عبارت ديگر دنيا را مثل يك ماشين بزرگى تصور مى كردند كه نيروى محرك از جزئى به جزء ديگر، منتقل ميشود و در نتيجه كل اين ماشين عظيم به حركت در مى آيد. ولى طرفداران اين نظريه در مقابل اين سوال كه: اگر هر حركتى معلول نيروى خارجى باشد بايد براى حركت ماده اوليه جهان نيز نيرويى را در نظر گرفت كه از خارج وارد آن شده باشد، و لازمه آن، پذيرفتن موجودى ماوراى مادى است كه مسبب و عامل اولين حركت در جهان مادى باشد. عاجز بودند لذا فلسفه ديالكتيك آمد و مخترعين (ماركس و انگلس و لنين و مائو و غيرهم) ادعا كردند كه حركت اشياء درونى مى باشد. ولى اصول اين نظريه همه اش باطل است كه در كتب ديگر نويسنده مذكور است.