عجايب و مطالب - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١١٢ - ٨٥ چرا به دنبال تحقيق دين برويم؟

جهان بينى صحيح آدمى همنوا باشد، بنابراين استكمال به رفتار و كردار نيك كه قهرا اختيارى است بر اختيار نمودن جهان بينى صحيح استوار است و همين است كمال مضاعف آدمى كه او را از حيوانات ممتاز مى گرداند: إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ تَواصَوْا ...

٣- (هر عاقلى) بلكه هر حيوان به حكم سرشت و عقل و غريزه و شعور خود[١] از ضرر فرار مى كند: ضرر هر قدر مهم تر و خطرناكتر باشد لزوم اجتناب از آن بيشتر مى شود ولو ضرر احتمالى باشد و احتمال آن ضعيف باشد.

ميليونها دانشمند و فهميده و متفكر مى گويند و دلايل گوناگونى اقامه مى دارند كه هركس به خدا ايمان نياورد و به دستور او عمل نكند در جهان ديگر هميشه در آتش خواهد سوخت و مؤمن عامل براى هميشه در بهشت متنعم خواهد بود.

احتمال ضعيف اين محتمل مهم خلود در عذاب- سبب مى شود كه عقلا و فطرة از باب وجوب دفع ضرر، هرچند احتمالى، بررسى درباره اصول دين و معرفت پروردگار را واجب بدانيم، چنانچه رفتن نزد طبيب را براى مريض كه مرض او مهم باشد- واجب مى دانيم.

٤- زندگى ما مقرون به نعمتهاى متعددى است كه از تلاش ما به دست نيامده است و علم امروز ميگويد وجود و بقاى ما هزاران شرط لازم دارد كه پيش از آمدن انسان به كره زمين آفريده شده اند و عقل شكر منعم را نيكو و يا لازم ميداند بايد صاحب نعمت را بشناسيم و او را شكر گوييم. نعمتها از ما نيست، بايد مطابق رضاى مالك آنها در آنها تصرف كنيم.

[١] . حيوانات هم ادراكى دارند آنان هم بحكم غريزه و شعور خود از ضرر فرار مى كنند.