آداب اجتماعى و رسوم اخلاقى نهى نشده است، بالعكس اخلاق حسنه و حسن روابط سفارش شده است، أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ‌ (المائدة: ٥٤).

ب- دواعى و انگيره‌هاى خضوع در نظر عقلا:

١- دفع ضرر حاضر يا مترقب.

٢- جلب منفعت.

٣- بدست اوردن رضاى طرف.[١]

٤- محبت.

٥- عظمت طرف.

٦- شكر نعمت.

اگر به نظر دقيق بنگريم خداوند جل جلاله يگانه موجودى است كه مستحق خضوع و عبادت به همه اين انگيزه‌ها و دواعى است. زيرا او قادر مطلق و مالك همه كاينات است، نفع و ضرر به اراده اوست، رضاى او باعث سعادت دنيا و آخرت مى شود، و جز خداوند كى سزاوار محبت و دوستى است، و آيا كى جز او عظمت واقعى و لايتناهى دارد و آيا همه‌ى نعمت‌هاى ما از خدا نيست؟

بنا بر اين عقل حكم مى‌كند كه خضوع كامل فقط در مقابل خداوند تبارك و تعالى باشد، ولى شيخ بهايى، از بسيارى علماى شيعه و سنى نقل كرده است‌[٢] كه عبادت خدا به داعى دفع ضرر و جلب منفعت باطل است و عبادت نبايد به قصد تحصيل ثواب يا خلاصى از عذاب صورت گيرد و از امام رازى‌[٣] نقل شده كه متكلمين بر آن اتفاق دارند. و از علامه حلى نقل شده است كه: عدليه (اماميه و معتزله) اتفاق دارند كه چنين عبادتى استحقاق ثواب ندارد، ولى از قرآن مجيد صحت آن استفاده مى شود؛

وَ ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً (الأعراف: ٥٦).

وَ يَدْعُونَنا رَغَباً وَ رَهَباً (الأنبياء: ٩٠).

[١] شايد اين انگيزه در طول ساير انگيزه‌ها باشد نه در عرض آن‌ها.

[٢] كشكول بهايى، ص ٢٢٢.

[٣] مصباح الفقاهة؛ ج ١، ص ٤٦٧.