تسنيم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٣ - درسهائى از سوره حمد
ميدانيد اين شرط چه بود فرمود:[١] بشرطيكه از كسى چيزى نخواهيد اين دسته از ياران بعد ازين قرارداد از كسى چيزى نمىخواستند حتى گر تازيانه آنان از دستشان مىافتاد خود از مركب پائين مىشدند و يا اگر تشنه بودند و ظرف آب پهلوى رفيقشان بود خود برمىخاستند و برفيق خود نمىگفتند كه آب را بده خودكفائى چيز خوبى است.
٨- در بعضى از روايات صراط مستقيم به (ولايت) على عليه السلام تفسير شده است در اينجا توجه اهل علم را به اين نكته جلب مىكنم رواياتى كه در تفسير قرآن وارد شده است بشرطيكه سند آنها معتبر باشد و از نظر متن با قرآن بنحو تباين يا عموم من وجه مخالف نباشد حجت است ولى بايد متوجه بود كه اين روايات مفسره بر دوگونه است.
١- مصداقى را براى آيه بيان ميكند و تطبيق مصداقى منافاتى با انطباق ظهور يا عدم آيه بر مورد ديگر ندارد و غالب روايات مفسره از همين قبيل است منجمله روايت فوق، زيرا ولايت امير المؤمنين يكى از مصاديق عقايد است و ما سابقا مراحل معانى صراط را بيان كرديم و يا از باب تأويل است كه منافاتى با ظاهر آيه ندارد.
٢- حصر مفهومى كه تمام معناى آيه را بيان ميكند و طبعا نميشود معناى ديگرى نيز براى آيه مد نظر گرفت و توجه به اين موضوع در سراسر قرآن مفيد خواهد بود.
٩- راه مستقيم فعلا همان دين اسلام و لذا بسيارى از مفسرين مغضوب عليهم را بر يهوديها و ضالين را بر نصارى تطبيق كردهاند، و دليل آن نيست كه دين حضرت موسى (ع) به آمدن حضرت عيسى و دين حضرت عيسى به بعثت خاتم المرسلين (ص) نسخ و از درجه اعتبار ساقط شد و
[١] - سند روايت معتبر است ولى نگارنده آنرا نقل بمعنى كرد و آن هم خلاصه نه نقل به الفاظ