٢- ظاهر آيه اول اينست كه پدر ابراهيم عليه السلام‌[٢] بت‌پرست بوده است ولى در تفسير مجمع البيان از اصحاب ما (يعنى از شيعه) نقل كرده است كه آزر جدّ مادرى يا عموى ابراهيم بوده نه پدر او چون در نزد شيعه بصحت پيوسته كه پدران حضرت خاتم (ص) تا حضرت آدم (ع) همه خداپرست بوده‌اند و طائفه بر آن اتفاق دارند.

اتفاق اصحاب كفايت نميكند بايد به سوى دليل آنان رفت، گاهى اينكه آزر پدر ابراهيم نبوده، چنين استدلال ميشود كه قرآن استغفار براى مشركين را حرام قرار داده است و فرموده است كه‌ وَ ما كانَ اسْتِغْفارُ إِبْراهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَها إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ‌، (توبه ١١٤) ابراهيم به اين جهت براى پدرش استغفار كرد كه باو وعده‌اى داده بود (كه شايد ايمان بياورد) وقتى آشكار شد كه او دشمن خدا است (و ايمان نمى‌آورد) ابراهيم از او تبرى و بيزارى جست (و ديگر براى او استغفار نفرمود)

مع الوصف در سوره ابراهيم آيه ٤١ چنين نازل شده است‌ رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسابُ‌

پروردگار ما مرا و پدر و مادر مرا و مومنان را روزيكه حساب برپا ميشود مغفرت فرما.

اين استغفار ابراهيم بر والدين او سالها بعد از دوره جوانى او صورت‌

[١] - دو روايت معتبره السنديكه در مورد ارائه ملكوت آسمانها و زمين رسيده است كه در جواهر منتخبه در روايات معتبره نقل كرده‌ام

[٢] - چه اسم او آزر بوده باشد و يا تارخ و آزر لقب او باشد كه بعضيها گفته ند كه بمعناى خطاكار تفسير شده است و اقوال ديگرى هم است كه بحث آنها از هدف نوشتار ما بيرون است.