تزكيه نمايد (فَلا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ) اين موضوع مهم در بسيارى از آيات قرآن مجيد گوشزد شده است و تكرار رحمن و رحيم در اوائل سوره‌هاى قرآن و در داخل سوره حمد نيز بهمين غرض است، مسلمان در موقع عمل بايد دقيق باشد ولى اعتماد او در برائت ذمه و ثواب فقط بر رحمت الهى باشد و گناهان خود را نه سبب نااميدى قرار دهد و نه ناچيز و كم و هميشه متوسل برحمت بى‌پايان الهى باشد. در اينجا يادم از كلام سعدى آمد كه بحث را با آن بپايان ميبرم.

«اگر تيغ قهر بركشد، نبى و ولى سر در كشد و اگر غمزه لطف بجنباند بدان را به نيكان رساند».

در قيامت اگر خطاب قهر كنند		انبياء را چه جاى معذرت است‌
پرده از روى لطف گو بردار		كاشقياء را اميد مغفرت است‌

٥- باورى به روز جزا، زندگانى دنيا را از پوچى بيرون مى‌آورد و آنرا جهت ميدهد و هدفدارش درست ميكند اعتقاد به قيامت براى غالب متدينين مشوق به كارهاى خوب و رادع و مانع از كارهاى بد ميشود و پليس امنيت را در باطن آدمى تشكيل ميدهد.

توجه به آخرت براى اهمال مظام اين جهان مورد تاكيد قرار نگرفته كه هدف آن اصلاح نفس و مهار كردن هوسهاى غير اخلاقى و منافى عدالت اجتماعى افراد و مقاومت در مقابل وظائف بمنظور رسيدن به پاداش نيكو است جمله‌اى زيبا از امام حسن مجتبى (ع) نقل شده است كه بايد مورد توجه قرار گيرد:

كن لدنياك كانّك تعيش ابدا و كن لاخرتك كانّك تموت غدا.

براى (كارهاى) دنياى خود چنان باش كه گويا هميشه زنده‌اى و براى (امور) آخرت خود طورى باش كه گويا فردا ميميرى.

٦- سبب تكامل نفس عبادت خداوند است و ديگر هيچ راهى براى آن جز