مناسك حج و عمره - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٤٣ - شرايط وجوب حجت الاسلام

مى‌تواند خودش و آنچه را كه نمى‌تواند نايبش انجام دهد و اعمال را تمام كند. و هرگاه اين مقدار را هم نتواند انجام دهد معلوم مى‌شود كه مستطيع نبوده و حجّ بر او واجب نبوده است؛ مگر اين كه حجّ از سالهاى قبل بر او مستقر شده باشد.

٣- استطاعت طريقى‌

براى واجب شدن حجّ بايد راهِ رفتن به حجّ باز باشد، بنابراين هرگاه راه بسته باشد، حجّ واجب نيست؛ هرچند شرايط ديگر موجود باشد.

مسأله ٤٥) اگر در سالى كه استطاعت مالى پيدا كرده راه بسته باشد و باز شدن راه در سال آينده يا سال‌هاى بعد بسته به اين باشد كه در همان سالى كه استطاعت مالى پيدا كرده، هزينه حجّ را بپردازد، يا در ثبت نام و قرعه كشى شركت كند لازم است در همان سال هزينه را پرداخت نمايد يا در ثبت نام و قرعه كشى شركت كند تا در آينده بتواند به حجّ برود و اگر اين كار را انجام ندهد يا تأخير و كوتاهى نمايد، در صورتى كه احتمال بدهد اگر فوراً هزينه را مى‌پرداخت يا در ثبت نام و قرعه كشى شركت مى‌كرد، در سال آينده يا سال‌هاى بعد امكان حجّ برايش فراهم مى‌شده، حجّ بر او مستقر شده است.