مسئلۀ حجاب ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٦ - استیذان

نمیکرد.

مرحوم مجلسی در بحار این جمله را اینطور تفسیر میکند: «ای کسَرَهُ وَ اطْرَقَ وَ لَمْ یفْتَحْ عَینَهُ. وَ انَّما یفْعَلُ ذلِک لِیکونَ ابْعَدَ مِنَ الْاشَرِ وَ الْمَرَحِ.» یعنی پلک چشم را میشکست و سر را به پایین میانداخت و چشمها را نمیگشود. چنین میکرد تا از حالت شادی زدگی دور باشد. معمولًا افرادی که مغلوب احساسات خود هستند هنگامی که شادی به آنها رو میآورد بیاختیار چشمها را گشاد میکنند و قهقهه سر میدهند و به هیجان میآیند، برخلاف افراد سنگین و باوقار.

علی علیه السلام در توصیه معروفش به فرزند خود محمدبن الحنفیة هنگامی که در جنگ جمل پرچم را به او داد فرمود: «کوهها اگر از جا کنده شوند تو سر جای خود باش، دندانها را روی هم فشار بده (تا خشم و غضبت تحریک شود)، سر خود را به خداوند عاریه بده و پاها را در زمین میخکوب کن.» آنگاه در آخر اضافه فرمود: «ارْمِ بِبَصَرِک اقْصَی الْقَوْمِ وَ غُضَّ بَصَرَک» [١] یعنی تا آخرین نقطه دشمن را نظر بینداز و چشمها را بخوابان. بدیهی است که مقصود این نیست که چشمها را ببند یا نگاه نکن؛ مقصود این است که به یک نقطه معین مخصوصاً به تجهیزات دشمن خیره نشو.

همچنین در دستورالعمل عمومی آن حضرت به اصحابش در جنگها میفرماید:

«غُضُّوا الْابْصارَ فَانَّهُ ارْبَطُ لِلْجَأْشِ وَ اسْکنُ لِلْقُلوبِ وَ امیتُوا الْاصْواتَ فَانَّهُ اطْرَدُ لِلْفَشَلِ» [٢] نگاهها را به تجهیزات دشمن کم کنید که اینطور دلها محکمتر و آرامتر است. بانگها را کوتاه کنید که اینطور بهتر سستی را طرد میکند.