مسئلۀ حجاب ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٠ - استیذان
و چنان غرق تماشای آن زیبا شد که از خودش و اطرافش غافل گشت و جلو خودش را نگاه نمیکرد. آن زن وارد کوچهای شد و جوان با چشم خود او را دنبال میکرد. همانطور که میرفت ناگهان استخوان یا شیشهای که از دیوار بیرون آمده بود به صورتش اصابت کرد و صورتش را مجروح ساخت. وقتی به خود آمد که خون از سر و صورتش جاری شده بود. با همین حال به حضور رسول اکرم رفت و ماجرا را به عرض رساند. اینجا بود که آیه مبارکه نازل شد: قُلْ لِلْمُؤْمِنینَ یغُضّوا مِنْ ابْصارِهِمْ الی آخر [١]
این ترکیب لغوی یعنی ترکیب لغت «ضرب» با لغت «علی» این معنی را میرساند که چیزی را بر روی چیز دیگر قرار دهند به طوری که مانع و حاجبی بر او شمرده شود.
در تفسیر کشّاف میگوید:
ضَرَبَتْ بِخِمارِها عَلی جَیبِها کقَوْلِک ضَرَبْتُ بِیدی عَلَی الْحائِطِ اذا وَضَعْتَها عَلَیهِ..
این تعبیر نظیر این است که بگوییم دست خود را روی دیوار گذاشتیم.
[١]. کافی ج ٥/ ص ٥٢١ و وسائل ج ٣/ ص ٢٤ و تفسیر صافی و تفسیر دُرّالمنثور سیوطی ج ٥/ ص ٤٠ ذیل همین آیه.این نکته باید یادآوری شود که معمولًا این حدیث که از جریان بازبودن بناگوش و دور گردن زنی و نگاههای شهوت آلود و عمدی مردی حکایت میکند در کتب اهل حدیث و مفسرین به عنوان شأن نزول آیه «قُلْ لِلْمُؤْمِنینَ یغُضّوا ...» آورده میشود و در ابتدا چنین به نظر میرسد که با آیه «وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ یغْضُضْنَ مِنْ ابْصارِهِنَ» سرو کاری ندارد و حال آنکه این دو آیه با هم نازل شدهاند و همچنان که آیه اول تکلیف نگاه مرد را روشن میکند آیه دوم به مفاد «وَ لا یبْدینَ زینَتَهُنَّ الّا ما ظَهَرَ مِنْها وَلْیضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلی جُیوبِهِنَّ» تکلیف زنان را روشن میکند. ظاهراً به همین جهت است که در تفسیر صافی این حدیث را ذیل آیه دوم نقل کرده است. استدلال ما بدین حدیث در اینجا نیز بر همین اساس است.