مسئلۀ حجاب ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦ - ریاضت و رهبانیت
بیشتر مؤثر بوده است.
علل دیگری نیز برای پدید آمدن ریاضت و گریز از لذت ذکر کردهاند. از آن جمله اینکه محرومیت و شکست در موفقیتهای مادی مخصوصاً شکست در عشق سبب توجه به ریاضت میگردد. روح بشر پس از این نوع شکستها انتقام خود را از لذتهای مادی بدین صورت میگیرد که آنها را پلید میشناسد و فلسفهای برای پلیدی آنها میسازد.
افراط در خوشگذرانی و کامجویی عامل دیگر توجه به ریاضت است. ظرفیت جسمانی انسان برای لذت محدود است. افراط در کامجویی و لذات جسمانی و تحمیل بیش از اندازه ظرفیت بر بدن موجب عکس العمل شدید روحی مخصوصاً در سنین پیری میگردد. خستگی، سرخوردگی به وجود میآورد.
تأثیر این دو علت را نباید انکار کرد ولی مسلّماً اینها علت منحصر نمیباشند.تأثیر این دو علت بدین نحو است که پس از شکستها و عدم موفقیتها و یا خستگیها و فرسودگیها اندیشه وصول به حقیقت در روح بیدار میگردد. توجه به مادیات و غرق شدن در اندیشههای مادی، خود مانعی است برای اینکه انسان درباره ازلیت و ابدیت و حقیقت جاودانی بیندیشد و در این جهت فکر و تلاش کند که از کجا آمدهام و در کجا هستم و به کجا میروم؟ اما همینکه به واسطه شکست و یا خستگی حالت گریز و بیرغبتی نسبت به مادیت در روح پدید آمد، اندیشه در مطلقات بلامزاحم مانده جان میگیرد. این دو عامل همیشه به کمک عامل اول سبب توجه به ریاضت میشود.و البته بعضی از افرادی که به سوی ریاضت کشیده میشوند تحت تأثیر این دو عامل میباشند نه همه آنها.