کلمه دیگری که در این آیه به کار رفته است کلمه «یغُضّوا» است که از ماده «غضّ» است. «غضّ» و «غمض» دو لغت است که هر دو در مورد چشم به کار میرود و برخی آندو را با هم اشتباه میکنند. باید معنای این دو کلمه را نیز مشخص کنیم.

غمض به معنای برهم گذاردن پلکهاست. میگویند غمض عین کن. کنایه است از اینکه صرف نظر کن.

چنانکه ملاحظه میکنید این لغت با کلمه «عین» همراه میشود نه با کلمه «بصر».

ولی در مورد کلمه «غضّ» میگویند «غضّ بصر» و یا «غضّ نظر» و یا «غضّ طرف». غضّ به معنای کاهش دادن است و غضّ بصر یعنی کاهش دادن نگاه. در قرآن کریم سوره لقمان آیه ١٩ از زبان لقمان به فرزندش میگوید: «وَ اغْضُضْ مِنْ صَوْتِک» یعنی صدای خودت را کاهش بده، ملایم کن، فریاد نکن. در آیه ٣ از سوره حجرات میفرماید:«انَّ الَّذینَ یغُضّونَ اصْواتَهُمْ عِنْدَ رَسولِ اللَّهِ اولئِک الَّذینَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلوبَهُمْ لِلتَّقْوی» یعنی آنان که صدای خود را (هنگام سخن گفتن) در حضور رسول خدا ملایم میکنند، یعنی فریاد برنمی آورند، آنان کسانی هستند که خداوند دلهایشان را برای تقوا آزمایش کرده است.

در حدیث معروف هندبن ابی هاله که اوصاف و شمائل رسول اکرم را توصیف کرده چنین آمده است: «وَ اذا فَرِحَ غَضَّ طَرْفَهُ» [١] یعنی وقتی که خوشحال میشد چشمها را به حالت نیم خفته درمیآورد. بدیهی است که مقصود این نیست که چشمها را روی هم میگذاشت و یا به طرف مقابل نگاه

[١]. تفسیر صافی ذیل آیه ٣١ از سوره نور، نقل از تفسیر علی بن ابراهیم