ولايت فقيه : رهبري در اسلام - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٠٠ - جعل وكالت , نيابت و ولايت

واجب است , ليكن اين وجوب اطاعت , يك حكم تكليفى است نه حكم وضعى , و لذا اگر پدر نهى نمود و به عنوان مثال گفت فلان داد و ستد را اگر انجام دهى مايه عقوق من است , و آن گاه پسر به انجام آن مبادرت ورزيد , در اين صورت هر چند كه فرزند نسبت به حكم تكليفى معصيت كرده است , ليكن به دليل اين كه به اذن پدر در صحت آن معامله شرط نيست , معامله وى صحيح است .

پس بين حكم وضعى كه مسأله ولايت است , با حكم تكليفى كه وجوب اطاعت است فرق مى باشد .

جعل وكالت , نيابت , و ولايت

جعل وكالت و نيابت در مواردى جايز است كه شخص خود مباشرتا بتواند كارى انجام دهد , بدون اين كه انجام آن كار مقيد به مباشرت شده باشد . از اينرو اگر كسى كارى را خود نتواند انجام دهد , نمى تواند براى انجام آن كار وكيل و يا نائب بگيرد . دليل مطلب اين است كه وكالت و نيابت , در واقع تنزيل فعل و يا فاعل به منزله فعل و يا فاعلى ديگر است , و لذا در مواردى كه شخص , خود حق هيچ گونه عملى را ندارد , نه مى تواند فعل ديگرى را نازل منزله خود قرار دهد .

در ولايت نيز , كسى مى تواند جعل ولى نمايد كه خود ولايت داشته باشد . به عنوان مثال , پدر مى تواند در هنگام موت خود براى فرزند صغير وصى معين نمايد , زيرا تعيين وصى در واقع , جعل ولايت