با اين سه كار زمينه براى تشكيل حكومت اسلامى و نظام علوى امكان پذير مى شد . البته قبلا گفتم الان هم تأكيد مى كنم , سجاد ( ع ) بر خلاف امام صادق ( ع ) نظرشان اين نبود كه در زمان خودشان اين حاكميت تبديل پيدا كند , و حكومت اسلامى بر قرار شود , زيرا معلوم بود كه زمينه در دوران زندگى امام سجاد آماده نمى شد . ظلم و اختناق و تاريكى و فشار بيش از اينها بود كه در ظرف اين سى سال بتوان آنها را بر طرف كرد , بلكه امام سجاد ( ع ) براى دوران آينده كار ميكرد . حتى به قرائن متعددى مى فهميم كه امام باقر ( ع ) هم در دوران زندگيشان به قصد اين نبودند كه حكومت اسلامى را در زمان خودشان تشكيل بدهند . يعنى از سال ٦١ تا سال ٩٥ ( ه . ق ) كه شهادت امام سجاد است , و از سال ٩٥ تا سال ١١٤ كه شهادت امام باقر ( ع ) است , هيچكدام از اينها به اين فكر كه در زمان خودشان اين حكومت تشكيل بشود , نبودند . و لذا براى دراز مدت كار مى كردند . بنابراين همان گونه كه اشاره شد , روش امام سجاد براى دراز مدت بود .

اكنون مى خواهيم به بيانات امام سجاد ( ع ) وارد شويم , و آنچه را كه گفتيم , از گفته هاى امام سجاد بيرون بياوريم . چون وقتى ما زندگى امام سجاد را تحليل مى كنيم , اصيل ترين منبع ما براى اين منظور كلمات خود آن حضرت است .

همانگونه كه در مورد زندگى همه ائمه ( ع ) دأب و روش ما همين است . ما اظهارات خود ائمه و رواياتى كه صادر از زبان خود ائمه هست را بهترين منبع و مدرك براى شناخت زندگى آنها ميدانيم . منتهى قبلا هم در يكى از گفتارها اشاره كرديم كه ما اين بيانات را در صورتى درست درك