انه الحق - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ١٢٨ - نفس ناطقه انسانى را مقام فوق تجرد است

تنها همين معجزات قولى در حقانيت امامت الهيه آنان كافى است .

نفس ناطقه انسانى را مقام فوق تجرد است

نفس ناطقه انسانى را مقام فوق تجرد است يعنى علاوه بر اينكه او را تجرد برزخى در مقام مثال مقيد , و تجرد عقلانى در مقام ادراك معانى مطلقه و حقايق مرسله است , مقام فوق تجرد نيز هست كه براى او حد يقف نيست . مرحوم آخوند در فصل سوم باب هفتم نفس اسفار فرموده است :

ان النفس الانسانيه ليس لها مقام معلوم فى الهويه , ولا لها درجه معينه فى الوجود كسائر الموجودات الطبيعيه والنفسيه والعقليه التى كل له مقام معلوم بل النفس الانسانيه ذات مقامات و درجات متفاوته ولها نشئات سابقه ولا حقه ولها فى كل مقام وعالم صوره اخرى .

و لازمه فوق تجرد بودن , اين است كه نفس مجرد از ماهيت است , چنانكه مجرد از ماده و احكام ماده در مقام تعقل است .

مشاء فقط تجرد نفس ناطقه را از ماده ثابت كرده اند و تجرد از ماهيت را فقط در واجب تعالى گفته اند , اما در حكمت متعاليه فوق تجرد نفس يعنى تجرد از ماهيت نيز ثابت شده است كه او را حد يقف نيست و ماهيت حكايت از ضيق حد و حصر وجودى چيزى مى كند ,