مباحثي از اصول فقه - محقق داماد، سيد مصطفى - الصفحة ٣٧ - ٥- استعمال مشترك لفظى در بيش از يك معنى
٥ استعمال مشترك لفظى در بيش از يك معنى :
همان طور كه گفتيم , منظور از مشترك لفظى اين است كه گاهى لفظى داراى چند معناى مختلف است كه آن معانى بر هم ترجيحى ندارند . مثلا لفظ شير حداقل سه معنى دارد : حيوان درنده , وسيله اى كه براى استفاده از آب روى لوله هاى آب نصب مى شود و ماده خوراكى حاصله از حيوانات .
حال اگر گوينده اى بخواهد در كلام خويش از الفاظ مشترك استفاده نمايد , يعنى با استعمال لفظ مشترك , يكى از معانى آن را منظور كند , ترديدى نيست كه هيچگونه منعى ندارد اما از نظر ادبى و روش محاوره موظف است كه با آوردن قرينه , منظور خويش را مشخص نمايد . و هر گاه بدون آوردن قرينه گفتار خويش را محتوى لفظ مشتركى است رها سازد , خلاف آداب محاوره عمل نموده است . و اگر باكلام خويش خواهان چيزى بوده است شنونده ملزم به انجام آن نخواهد بود . و به دليل وجود احتمالات متعدد و عدم تعيين فرد مشخص معذور خواهد بود . مثل آنكه شخصى از خادم خويش بخواهد كه براى وى شير تهيه كند و هيچ قرينه اى مبنى بر اينكه آيا مورد در خواست و نياز او همان مايع خوراكى توليدى از حيوانات , يا اينكه شير لوله آب آشاميدنى است وجود نداشته باشد ,