مباحثي از اصول فقه - محقق داماد، سيد مصطفى - الصفحة ١٥ - دفتر اول مباحث الفاظ
٣ انفتاح باب اجتهاد :
ذكر اين نكته نيز جالب است كه اهل سنت پس از چندى باب اجتهاد را بروى خويش بكلى مسدود نموده و اجازه اجتهاد را از همگان سلب كردند , و چنين معتقد شدند كه بايستى مسلمانان براى هميشه تقليد كنند , آنهم فقط از چهار نفر :
ابوحنيفه [١] , مالك بن انس [٢] , احمد بن حنبل [٣] , شافعى [٤] . و از اينجا چهار مكتب فقهى ميان اهل سنت پديدار گشت , و شايد مهمترين عامل اين اقدام سختگيرانه , همانا مفاسدى بود كه از ناحيه اجتهاد به رأى و تأويل و تفسيرها و فتاواى پركش و قوس بر سر فقه اسلامى آمده بود .
ولى از افتخارات فرقه اماميه اين است كه به علت حركت معتدلانه و بدون هر گونه افراط و تفريط خود هيچگاه باب اجتهاد را به روى خويش مسدود نساختند و بعكس نظر اهل تسنن تقليد از مجتهد ميت را روا ندانسته و غير مجاز اعلام كردند , و معتقدند كه عمل به احكام بايستى همواره باستناد فتواى مجتهد زنده باشد .
[١]) ابوحنيفه نعمان بن ثابت در سال ٨٠ هتولد يافت و در سال ١٥٠ در بغداد وفات يافت .
[٢]) مالك بن انس بن ابى عامر اصبحى در سال ٩٣ هدر مدينه متولد شد و به سال ١٧٩ وفات يافت .
[٣]) ابوعبدالله احمد بن محمد بن حنبل در سال ١٦٤ همتولد شد و در سال ٢٤١ وفات يافت .
[٤]) ابوعبادله محمد بن ادريس شافعى در سال ١٥٠ هدر غزه فلسطين متولد شد و در سال ٢٠٤ در قاهره وفات يافت .