مباحثي از اصول فقه - محقق داماد، سيد مصطفى - الصفحة ٩٨ - الف) تفاوت عام و مطلق
است كلمه از اطلاق افتاده و ديگر تاب و قابليت دلالت بر همه افراد و آحاد بشر را ندارد .
همين جا لازم است گفته شود هر وقت در جمله اى كلمه مطلق بيايد و حكمى بر آن بار شود , كليه مصاديق خود را در بر مى گيرد و از اين حيث با عام شباهت دارد . با اين همه بين عام و مطلق تفاوت محسوسى وجود دارد كه ذيلا به بيان آن خواهيم پرداخت .
الف ) تفاوت عام و مطلق :
همانگونه كه قبلا گفته شد بين عام و مطلق شباهت وجود دارد . مثلا لفظ مطلق بر كليه مصاديق و افراد خود دلالت مى كند و عام هم بهمين صورت عمل مى كند . براى روشن شدن اين شباهت از هر يك مثالى مىآوريم :
عام همه علماء را احترام كنيد .
مطلق عالم را احترام كنيد .
در دو مثال بالا ظاهرا اختلافى وجود ندارد ولى از نظر قواعد اصول , عام و مطلق متعلق به دو مبحث جداگانه است و قواعد و احكام جداگانه خود را دارد .
مثلا در اصل چهارم قانونى اساسى جمهورى اسلامى ايران نيز كه بدست نويسندگان اصول شناس تدوين يافته , عام و مطلق و عموم و اطلاق به صورت جداگانه مورد استعمال واقع شده است [١] .
[١]) اصل چهارم قانون اساسى[ : ( كليه قوانين و مقررات مدنى , جزايى , مالى , اقتصادى , ادارى , فرهنگى , نظامى و سياسى و غير اينها بايد بر اساس موازين