فرهنگ قرآن - امامی، عبد‌النبی - الصفحة ٧١٤ - اشاره

معنا و مفهوم موعظه در هر آیه می‌پردازیم، و پس از آن، بعد از ذکر هر آیه، معنا و تفسیر آن را با استفاده از مجموعه تفاسیر مورد تحقیق قرار داده و سیاق آیه را بیان می‌کنیم، و سپس در تأیید معنا و مفهوم مذکور در هر آیه، با استمداد از عنایات الهی، به آیات دیگر قرآن استناد می‌نماییم. معنای الفاظ موعظه و تفاسیر آیات آن و استناد به آیات دیگر قرآن‌

١. معنای اول موعظه‌

اشاره

یکی از معانی و مفاهیم موعظه، پند گرفتن متقین است از سرگذشت فرجام بد و عقوبت اقوام معصیت‌کار در گذشته: «فَجَعَلْناها نَکالًا لِما بَیْنَ یَدَیْها وَ ما خَلْفَها وَ مَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِینَ» [١]؛ یعنی پس سرگذشت فرجام بد و عقوبت اهالی معصیت‌کار آن قریه را عبرتی برای نسل آن زمان و برای نسل‌های آینده بعد از آن و پند و اندرز برای تقواپیشه‌گان قرار دادیم.

استناد به آیات دیگر قرآن‌

سیر و سفر در زمین، و نظر در احوال ملت‌هایی که قدرت و شوکت داشتند و در گذشتند و تأمّل در فرجام و عاقبت بد تکذیب‌کنندگان، حجتی است بر مردم، و هدایت و پند و اندرزی می‌باشد برای تقواپیشه‌گان: «قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِکُمْ سُنَنٌ فَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانْظُروا کَیْفَ کانَ عاقِبَةُ الْمُکَذِّبِینَ هذا بَیانٌ لِلنَّاسِ وَ هُدیً وَ مَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِینَ.» [٢]

٢. معنای دوم موعظه‌

اشاره

یکی از معانی و مفاهیم موعظه، پند و اندرز گرفتن عموم مسلمانان است از آنچه در قرآن نازل گردیده و از حکمتی که مترتّب بر آیات قرآن است: «وَ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِکُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَ لا تُمْسِکُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا وَ مَنْ یَفْعَلْ ذلِکَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ وَ لا تَتَّخِذُوا آیاتِ اللَّهِ هُزُواً وَ اذْکُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَیْکُمْ وَ ما أَنْزَلَ عَلَیْکُمْ مِنَ

---

[١]. بقره/ ٦٦.
[٢]. آل عمران/ ١٣٨- ١٣٧.