فرهنگ قرآن - امامی، عبد‌النبی - الصفحة ٣٦٢ - 1 5 تدبّر در معانی و مفاهیم غض از ابصار و حفظ فروج با استناد به تفاسیر و تفاسیر روایی به تناسب مضاف آنها

قوله تعالی: «کِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَیْکَ مُبارَکٌ لِیَدَّبَّرُوا آیاتِهِ وَ لِیَتَذَکَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ.» [١] در بررسی تفاسیر و آیات قرآن کریم ملاحظه می‌کنیم، هریک از الفاظ «غض» و «فرج» در هر آیه از قرآن مجید به تناسب مضاف آن، اولا، و با استناد به سیاق آیه و آیات دیگر، ثانیا، معنا و مفهوم خاصی دارد. لذا در این‌جا ابتدا معانی و مفاهیم غض از ابصار و حفظ فروج را با استناد به تفاسیر و تفاسیر روایی، و پس از آن، معانی و مفاهیم آن را با استناد به آیات قرآن بررسی و تدبّر می‌کنیم.

الف- ١. ٥. «أَحْصَنَتْ فَرْجَها». «أَحْصَنَتْ فَرْجَها»؛ یعنی دامان خویش را از هرگونه آلودگی، اعم از حلال و حرام، حفظ نمود؛ به این معنا که هیچ مردی را به همسری اختیار نکرد و درعین‌حال، پاکی عفت خود را حفظ و حراست نمود: «وَ الَّتِی أَحْصَنَتْ فَرْجَها فَنَفَخْنا فِیها مِنْ رُوحِنا وَ جَعَلْناها وَ ابْنَها آیَةً لِلْعالَمِینَ.» [٢]؛ یعنی: و به یاد بیاور مریم را که دامان خویش را از هرگونه آلودگی، اعم از حلال و حرام، حفظ نمود، (به این معنا که هیچ مردی را به همسری اختیار نکرد و درعین‌حال، پاکی عفت خود را حفظ و حراست نمود)، پس ما (جبرئیل را مأمور نمودیم و به واسطه او) در مریم روح را جریان دادیم (و مسیح را در او خلق کردیم) و مریم را (که حامل جریان روح بود) و فرزندش (مسیح) را (که بدون نطفه خلق گردید)، نشانه و آیتی (از قدرت واسعه خود) برای جهانیان قرار دادیم.
قوله تعالی: «وَ مَرْیَمَ ابْنَتَ عِمْرانَ الَّتِی أَحْصَنَتْ فَرْجَها فَنَفَخْنا فِیهِ مِنْ رُوحِنا وَ صَدَّقَتْ بِکَلِماتِ رَبِّها وَ کُتُبِهِ وَ کانَتْ مِنَ الْقانِتِینَ» [٣]، و چون آیه عطف بر «امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ» است،