فرهنگ قرآن - امامی، عبدالنبی - الصفحة ١٣٤ - آزاد نمودن بردگان
باشند، برای کسب متاع ناپایدار دنیا آنان را به اکراه به فحشا وادار نکنید، و خدای متعال آنان را که با اکراه به زنا واداشته شدهاند، بعد از آنکه به اکراه واداشته شدند، میآمرزد و مورد رحمت قرار میدهد.
استعفاف در این آیه، به قرینه «لا یَجِدُونَ نِکاحاً»، طلب عفّت نمودن و طلب پاکدامنی است؛ یعنی با صبر و شکیبایی و تقویت اراده و مشغول داشتن خود به ذکر و یاد خدا، از آلوده کردن نفس به محرمات خودداری کند. ٣. ب- معنای سوّم استعفاف
معنای سوم استعفاف، خودداری کردن نفس از بعضی امور مباح، و رعایت کردن
جانب احتیاط است: «وَ الْقَواعِدُ مِنَ النِّساءِ اللَّاتِی لا یَرْجُونَ
نِکاحاً فَلَیْسَ عَلَیْهِنَّ جُناحٌ أَنْ یَضَعْنَ ثِیابَهُنَّ غَیْرَ
مُتَبَرِّجاتٍ بِزِینَةٍ وَ أَنْ یَسْتَعْفِفْنَ خَیْرٌ لَهُنَّ وَ اللَّهُ
سَمِیعٌ عَلِیمٌ» [١]؛ یعنی: و از زنان بازنشسته، آنها که امیدی برای
ازدواج کردن ندارند، با احراز شرط مذکور، گناهی بر آنان نیست که پوشش رویی
را (که چادر باشد) بردارند، بدون اینکه قصد آشکار نمودن زینتشان را داشته
باشند، و اگر اینگونه زنان از همین امر مباح هم خودداری کنند و برای رعایت
جانب احتیاط، همان چادر را هم از سرشان برندارند، برای آنان بهتر است از
برداشتن چادر، و خدای تعالی بسیار شنوای اقوال و نیّات بوده و بسیار دانا
به احوال قلوب و ما فی الضمیر است.
استعفاف در این آیه به قرینه قوله:
«فَلَیْسَ عَلَیْهِنَّ جُناحٌ أَنْ یَضَعْنَ ثِیابَهُنَّ غَیْرَ
مُتَبَرِّجاتٍ بِزِینَةٍ»، به معنای خودداری نمودن از امر مباح؛ یعنی
خودداری کردن از برداشتن چادر است که این خود، رعایت جانب احتیاط است.
قوله تعالی: «وَ لْیَسْتَعْفِفِ الَّذِینَ لا یَجِدُونَ نِکاحاً حَتَّی
یُغْنِیَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ الَّذِینَ یَبْتَغُونَ الْکِتابَ
مِمَّا مَلَکَتْ أَیْمانُکُمْ فَکاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِیهِمْ
خَیْراً وَ آتُوهُمْ مِنْ مالِ اللَّهِ الَّذِی
[١]. نور/ ٦٠.