فرهنگ قرآن - امامی، عبد‌النبی - الصفحة ١٨٣ - 4 آغاز و پایان، تقوا است

جالب این‌که در نخستین آیه مربوط به احکام روزه، خواندیم که هدف نهایی از آن، تقوا است. همین تعبیر عینا در پایان آخرین آیه نیز آمده است: «لَعَلَّهُمْ یَتَّقُونَ»، و این نشان می‌دهد که تمام این برنامه‌ها، وسیله‌ای هستند برای پرورش روح تقوا و خویشتن‌داری و ملکه پرهیز از گناه و احساس مسئولیت در برابر وظایف انسان‌ها. [١]
همین‌طور فی قوله تعالی: «وَ إِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَ قَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِیضَةً فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ إِلَّا أَنْ یَعْفُونَ أَوْ یَعْفُوَا الَّذِی بِیَدِهِ عُقْدَةُ النِّکاحِ وَ أَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوی وَ لا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَیْنَکُمْ إِنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ» [٢]، تفسیر فرموده: این آیه نیز حکم طلاقی را بازگو می‌کند که عمل زناشویی قبل از آن مطلقا انجام نگرفته، با این تفاوت که مهر تعیین شده است. نخست، آیه حکم را از نظر قانون اسلامی بیان می‌دارد؛ به این ترتیب که مرد در این صورت باید نصف مهر تعیین شده را بپردازد:
«فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ»، ولی بعد از آن‌که حکم را از نظر قانون که پایه و اساس نظام اجتماع است، بیان داشت، از نظر جنبه‌های اخلاقی و عاطفی نیز آن را مطرح کرده و می‌گوید:
حکم پرداخت نصف مهر، صرف‌نظر از مسأله عفو و بخشش است، امّا اگر زن از حقّ مسلّم خویش بگذرد، دیگر بر شوهر چیزی واجب نیست، و هم‌چنین اگر «کسی که گره عقد به دست او است»، از مهریه صرف‌نظر کند، بر شوهر واجب نخواهد بود. اکنون ببینیم، منظور از: «الَّذِی بِیَدِهِ عُقْدَةُ النِّکاحِ» (کسی که گره ازدواج به دست او است)، کیست؟ بعضی از مفسّران چنین پنداشته‌اند که منظور شوهر است، ولی دقت در آیه به ما می‌فهماند که منظور اولیای زوجه است؛ زیرا آغاز آیه، روی سخن با شوهران است و لذا می‌فرماید: «وَ إِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ»: اگر آنها را طلاق دادید، و در اواخر آیه نیز روی سخن