فرهنگ قرآن - امامی، عبد‌النبی - الصفحة ٧١٩ - اشاره

یکی از معانی و مفاهیم موعظه، نهی خدا نسبت به مسلمانان است به برگشت برای تکرار معصیتی مانند معصیت گذشته: «یَعِظُکُمُ اللَّهُ أَنْ تَعُودُوا لِمِثْلِهِ أَبَداً إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ» [١]؛ یعنی خدا شما (مسلمانان) را در برگشت به تکرار معصیتی مانند: معصیت گذشته، برای همیشه نهی می‌کند، اگر مؤمن می‌باشید.

موعظه در قوله: «وَ اللَّاتِی تَخافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ» [٢]، به معنای نهی زنان است از نشوز و نافرمانی شوهرانشان. معنای آیه چنین است: و آن زنانی را که بیم دارید از اطاعت شوهر سرپیچی کنند، آنان را به زبان اندرز و ترس از خدا از این نافرمانی (که معصیت است) نهی کنید.

یکی از معانی و مفاهیم موعظه، توصیه الهی به مؤمنین است، به اقامه شهادت از روی خلوص برای رضای خدا و بدون هرگونه شایبه غرض دنیوی: «فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِکُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ فارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَ أَشْهِدُوا ذَوَیْ عَدْلٍ مِنْکُمْ وَ أَقِیمُوا الشَّهادَةَ لِلَّهِ ذلِکُمْ یُوعَظُ بِهِ مَنْ کانَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ وَ مَنْ یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً» [٣]؛ یعنی پس هنگامی که نزدیک پایان زمان عدّه آنان (یعنی زنان مطلقه) است، پس با رجوع به آنان، با حسن معاشرت آنان را نگهدارید، یا به خوبی و نیکویی، آنان را ترک نمایید، و باید دو مرد عادل از خودتان (یعنی مسلمانان) بر این کار طلاق شهادت بدهند، و باید شهادت را از روی خلوص برای رضای خدا و بدون هرگونه شایبه غرض دنیوی اقامه کنند. این نحوه اقامه شهادت از روی خلوص، به کسی که به خدای تعالی و به روز قیامت ایمان آورده است، توصیه می‌شود، و کسی که با تقوای الهی از تعدّی و تجاوز به حدود الهی